Glikojen, birçok hayvan, mantar ve bakteride bulunan bir polisakkarittir. Yani, birçok glikoz molekülünün bir araya gelmesiyle oluşmuş büyük bir karbonhidrat deposudur. Bitkilerdeki nişastaya benzer bir görevi vardır, ancak hayvanlardaki temel enerji depolama şeklidir.
Glikojen, glikoz moleküllerinin birbirine bağlanmasıyla oluşur. Bu bağlanma, esas olarak α-1,4 glikosidik bağları ile gerçekleşir. Ancak, her 8-12 glikoz molekülünde bir, α-1,6 glikosidik bağları ile dallanmalar meydana gelir. Bu dallanmalar, glikojenin daha kompakt bir yapıda olmasını ve enzimlerin glikoz moleküllerine daha hızlı erişmesini sağlar.
İnsan vücudunda glikojenin temel görevi, glikozu depolayarak enerji ihtiyacını karşılamaktır. Özellikle karaciğer ve kaslarda depolanır:
Glikojenin depolanması ve parçalanması, vücuttaki hormonlar tarafından kontrol edilir. İşte temel süreçler:
Egzersiz yaparken, kaslardaki glikojen depoları kullanılır. Uzun süreli ve yoğun egzersizlerde, glikojen depoları tükenebilir. Bu durumda, vücut yağları enerji kaynağı olarak kullanmaya başlar. Sporcular, glikojen depolarını doldurmak için egzersiz sonrası karbonhidrat ağırlıklı beslenmeye özen gösterirler.
Glikojen metabolizmasında rol oynayan enzimlerdeki genetik bozukluklar, glikojen depo hastalıklarına yol açabilir. Bu hastalıklarda, glikojen normal şekilde depolanamaz veya parçalanamaz ve çeşitli sağlık sorunlarına neden olabilir.
