🧬 2026 TYT Biyoloji: Sentrozom Nedir?
Sentrozom, hayvan hücrelerinde bulunan ve hücre bölünmesinde önemli rol oynayan bir organeldir. Bitki hücrelerinde sentrozom bulunmaz.
- 🔬 Yapısı: Sentrozom, iki adet sentriyolden oluşur. Sentriyoller, mikrotübüllerden oluşan silindirik yapılardır.
- 📍 Konumu: Hücre çekirdeğinin yakınında bulunur.
🌱 Hücre Bölünmesindeki Rolü Nedir?
Sentrozomun hücre bölünmesindeki temel görevi,
iğ ipliklerinin oluşumunu organize etmektir.
- 🧶 İğ İplikleri: Hücre bölünmesi sırasında kromozomların ayrılmasını sağlayan ipliklerdir.
- ➗ Mitoz ve Mayoz: Sentrozom, hem mitoz (vücut hücrelerinin bölünmesi) hem de mayoz (üreme hücrelerinin bölünmesi) sırasında aktif rol oynar.
🔨 Sentrozomun Hücre Bölünmesindeki Aşamaları
- ✨ Profaz: Hücre bölünmesinin başlangıcında, sentrozomlar hücrenin zıt kutuplarına doğru hareket eder.
- 🧵 Metafaz: İğ iplikleri kromozomların kinetokorlarına bağlanır.
- ✂️ Anafaz: İğ iplikleri kısalır ve kardeş kromatitler birbirinden ayrılarak hücrenin zıt kutuplarına çekilir.
- 🏁 Telofaz: Yeni hücrelerin çekirdekleri oluşurken iğ iplikleri kaybolur.
❓ Sentrozom Olmasaydı Ne Olurdu?
Sentrozomun olmaması durumunda, hücre bölünmesi düzgün gerçekleşemez. Bu durum, kromozomların hatalı dağılımına ve genetik anormalliklere yol açabilir. Sonuç olarak, hücre ölümü veya kanser gibi ciddi sağlık sorunları ortaya çıkabilir.
- 💀 Hücre Ölümü (Apoptosis): Kontrolsüz bölünme sonucu hasar gören hücreler programlı hücre ölümü ile ortadan kaldırılır.
- 🦠 Kanser: Hücre bölünmesinin kontrolsüz hale gelmesiyle tümörler oluşabilir.
