🧪 2026 TYT Kimya: Çözelti Derişimi Hesaplama Formülleri
Çözeltiler, hayatımızın her alanında karşımıza çıkar. Deniz suyu, hava, içtiğimiz meyve suları... Hatta vücudumuzdaki kan bile bir çözeltidir! Peki, çözeltilerin ne kadar madde içerdiğini nasıl hesaplarız? İşte 2026 TYT Kimya sınavında karşına çıkabilecek çözelti derişimi hesaplama formülleri:
💧 Molarite (M)
Molarite, bir çözeltideki çözünmüş maddenin mol sayısının, çözeltinin litre cinsinden hacmine oranıdır.
- 🧪 Formül: $M = \frac{n}{V}$
- 🍎 M: Molarite (mol/L)
- 🍎 n: Çözünen maddenin mol sayısı (mol)
- 🍎 V: Çözeltinin hacmi (L)
Örnek: 2 litre çözeltide 0.5 mol NaCl çözünmüşse, molarite = $ rac{0.5}{2} = 0.25$ M olur.
⚖️ Molalite (m)
Molalite, bir çözücüdeki çözünmüş maddenin mol sayısının, çözücünün kilogram cinsinden kütlesine oranıdır.
- 🧪 Formül: $m = \frac{n}{m_{çözücü}}$
- 🍎 m: Molalite (mol/kg)
- 🍎 n: Çözünen maddenin mol sayısı (mol)
- 🍎 $m_{çözücü}$: Çözücünün kütlesi (kg)
Örnek: 500 gram suda 0.1 mol şeker çözünmüşse, molalite = $ rac{0.1}{0.5} = 0.2$ m olur.
% Kütlece Yüzde Derişim (% w/w)
Çözeltideki çözünen maddenin kütlesinin, çözeltinin toplam kütlesine oranıdır ve yüzde ile ifade edilir.
- 🧪 Formül: % Kütlece Derişim = $ rac{m_{çözünen}}{m_{çözelti}} \times 100$
- 🍎 $m_{çözünen}$: Çözünen maddenin kütlesi (g)
- 🍎 $m_{çözelti}$: Çözeltinin kütlesi (g)
Örnek: 20 gram şeker 80 gram suda çözünerek bir çözelti oluşturuluyor. Kütlece yüzde derişim = $ rac{20}{100} \times 100 = %20$ olur.
💧 Hacimce Yüzde Derişim (% v/v)
Çözeltideki çözünen maddenin hacminin, çözeltinin toplam hacmine oranıdır ve yüzde ile ifade edilir. Genellikle sıvı-sıvı çözeltilerde kullanılır.
- 🧪 Formül: % Hacimce Derişim = $ rac{V_{çözünen}}{V_{çözelti}} \times 100$
- 🍎 $V_{çözünen}$: Çözünen maddenin hacmi (mL)
- 🍎 $V_{çözelti}$: Çözeltinin hacmi (mL)
Örnek: 30 mL alkol 70 mL su ile karıştırılarak bir çözelti oluşturuluyor. Hacimce yüzde derişim = $ rac{30}{100} \times 100 = %30$ olur.
ppm (Milyonda Bir Kısım)
Çok seyreltik çözeltilerde kullanılan bir derişim birimidir. Çözünen maddenin kütlesinin, çözeltinin toplam kütlesine oranının bir milyon ile çarpılmasıyla bulunur.
- 🧪 Formül: ppm = $ rac{m_{çözünen}}{m_{çözelti}} \times 10^6$
- 🍎 $m_{çözünen}$: Çözünen maddenin kütlesi (mg)
- 🍎 $m_{çözelti}$: Çözeltinin kütlesi (kg)
Örnek: 1 kg suda 1 mg kurşun varsa, derişim 1 ppm'dir.
ppb (Milyarda Bir Kısım)
ppm'e benzer şekilde, daha da seyreltik çözeltiler için kullanılır.
- 🧪 Formül: ppb = $ rac{m_{çözünen}}{m_{çözelti}} \times 10^9$
➕ Önemli İpuçları
- ✨ Birimlere dikkat et! Formüllerdeki birimlerin doğru olduğundan emin ol.
- ✨ Soruyu dikkatlice oku! Hangi derişim biriminin istendiğine dikkat et.
- ✨ Dönüşümleri unutma! Gramı kilograma, mililitreyi litreye çevirmeyi unutma.
Umarım bu formüller, 2026 TYT Kimya sınavında çözelti derişimi sorularını kolaylıkla çözmene yardımcı olur! Başarılar!
