🧪 2026 TYT Kimya: Yoğunluğun Özellikleri Nelerdir?
Yoğunluk, bir maddenin birim hacmindeki kütlesidir. Diğer bir deyişle, bir maddenin ne kadar "sıkı" olduğunu gösterir. Yoğunluk, maddeleri birbirinden ayırmamıza ve tanımlamamıza yardımcı olan önemli bir özelliktir.
- ⚖️ Tanım: Yoğunluk, kütlenin hacme oranıdır.
- 📏 Formül: Yoğunluk ($d$), kütle ($m$) ve hacim ($V$) arasındaki ilişki şu formülle ifade edilir: $d = \frac{m}{V}$.
- ⚗️ Birimler: Yoğunluk genellikle gram bölü santimetreküp (g/cm³) veya kilogram bölü metreküp (kg/m³) birimleriyle ifade edilir.
🌡️ Yoğunluğu Etkileyen Faktörler
Yoğunluk, sıcaklık ve basınç gibi faktörlerden etkilenebilir.
- 🔥 Sıcaklık: Genellikle, bir madde ısıtıldığında genleşir ve hacmi artar. Bu durum, yoğunluğun azalmasına neden olur.
- ⚙️ Basınç: Basınç arttıkça, bir maddenin hacmi azalır ve yoğunluğu artar. Özellikle gazlar için basınç etkisi daha belirgindir.
💧 Yoğunluğun Özellikleri
- 🧪 Maddeler İçin Ayırt Edici Özellik: Her maddenin kendine özgü bir yoğunluğu vardır. Bu özellik, maddeleri tanımamıza ve ayırt etmemize yardımcı olur. Örneğin, suyun yoğunluğu yaklaşık 1 g/cm³ iken, demirin yoğunluğu yaklaşık 7.9 g/cm³'tür.
- 🧊 Yoğunluk ve Yüzme: Bir madde, yoğunluğu daha düşük olan bir sıvıda yüzer. Örneğin, tahta su üzerinde yüzer çünkü tahtanın yoğunluğu sudan düşüktür.
- 🧮 Hesaplamalar: Yoğunluk, kütle ve hacim arasındaki ilişkiyi kullanarak çeşitli hesaplamalar yapmamıza olanak tanır. Örneğin, bir maddenin kütlesini ve yoğunluğunu biliyorsak, hacmini hesaplayabiliriz.
📌 Örnek Soru ve Çözümü
Soru: Kütlesi 150 gram olan bir taşın hacmi 50 cm³'tür. Bu taşın yoğunluğu kaç g/cm³'tür?
Çözüm:
$d = \frac{m}{V}$ formülünü kullanarak yoğunluğu hesaplayabiliriz.
* Kütle ($m$) = 150 gram
* Hacim ($V$) = 50 cm³
$d = \frac{150 \text{ g}}{50 \text{ cm}^3} = 3 \text{ g/cm}^3$
Bu nedenle, taşın yoğunluğu 3 g/cm³'tür.
