🏺 2026 TYT Tarih: Mezopotamya Uygarlıkları Nelerdir?
Mezopotamya, kelime anlamı olarak "iki nehir arası" demektir. Tarihte birçok önemli uygarlığa ev sahipliği yapmıştır. Bu uygarlıklar, Fırat ve Dicle nehirleri arasında gelişmişlerdir. Verimli toprakları ve su kaynakları sayesinde tarım gelişmiş, bu da yerleşik hayata geçişi ve şehirlerin kurulmasını sağlamıştır. Şimdi bu uygarlıklara ve özelliklerine yakından bakalım.
🧱 Sümerler
- Sumerler, Mezopotamya'da kurulan ilk uygarlıktır.
- ✍️ Yazıyı (çivi yazısı) icat ederek tarihi çağları başlatmışlardır.
- 🏛️ Ziggurat adı verilen tapınaklar inşa etmişlerdir. Bu yapılar aynı zamanda gözlemevi olarak da kullanılmıştır.
- 🔢 Matematik ve astronomi alanlarında gelişmişlerdir. Ay takvimini kullanmışlardır.
- 📜 Gılgamış Destanı, Sümerlere ait önemli bir edebi eserdir.
🛡️ Akadlar
- 👑 Sümer şehir devletlerini fethederek ilk merkezi devleti kurmuşlardır.
- 🌍 Agade, başkentleriydi.
- ⚔️ Savaşçı bir toplum olarak bilinirler.
📜 Babiller
- 🏛️ Hammurabi, en ünlü krallarıdır. Hammurabi Kanunları ile tanınırlar. Bu kanunlar, tarihte bilinen en eski ve en kapsamlı kanunlardır.
- 🌃 Babil Kulesi ve Asma Bahçeleri, Babil'in önemli mimari eserleridir.
- ⚖️ Hukuk alanında gelişmişlerdir. Cezalar, suçun ağırlığına göre belirlenmiştir.
🐴 Asurlular
- ⚔️ Savaşçı ve yayılmacı bir politika izlemişlerdir.
- 📚 İlk kütüphaneyi kurmuşlardır (Ninova Kütüphanesi).
- 🔨 Taş işçiliğinde ve metal işlemeciliğinde ileri gitmişlerdir.
- 🛣️ Ticareti geliştirmek için yollar ve köprüler inşa etmişlerdir.
🐑 Elamlar
- ⛰️ Mezopotamya'nın güneydoğusunda yaşamışlardır.
- 🏺 Seramik ve metal işçiliğinde ustaydılar.
- 📜 Sümer ve Akad kültürlerinden etkilenmişlerdir.
🌟 Mezopotamya Uygarlıklarının Ortak Özellikleri
- 🏞️ Verimli topraklara sahip olmaları, tarımın gelişmesini sağlamıştır.
- ✍️ Yazıyı kullanmışlardır (çivi yazısı).
- 🏛️ Çok tanrılı dine inanmışlardır (politeizm).
- 🧱 Zigguratlar inşa etmişlerdir.
- 👑 Site adı verilen şehir devletleri şeklinde örgütlenmişlerdir.
- 📜 Hukuk kuralları oluşturmuşlardır.
- ➕ Matematik, astronomi ve tıp alanlarında gelişmişlerdir.
