🧠 Psikanalitik Kuram Nedir?
Psikanalitik kuram, Sigmund Freud tarafından geliştirilen ve insan davranışlarını bilinçdışı süreçler, içgüdüler ve çocukluk deneyimleriyle açıklamaya çalışan bir yaklaşımdır. Bu kuram, kişiliğin gelişiminde bilinçdışının rolünü vurgular ve ruhsal çatışmaların, savunma mekanizmalarının ve erken dönem ilişkilerinin önemini belirtir.
🤔 Temel Kavramlar
- 🍎 Bilinçdışı: Zihnin farkında olmadığımız, ancak davranışlarımızı etkileyen bölümüdür. Bastırılmış arzular, travmatik anılar ve kabul edilemeyen düşünceler burada saklanır.
- 🍎 İd: Kişiliğin en ilkel yönüdür. Haz ilkesine göre çalışır ve dürtüsel ihtiyaçların anında karşılanmasını ister.
- 🍎 Ego: Gerçeklik ilkesine göre çalışır. İd'in isteklerini gerçek dünyanın sınırları içinde karşılamaya çalışır ve kişiliğin yönetici organıdır.
- 🍎 Süperego: Ahlaki değerleri ve toplumsal kuralları temsil eder. İd'in dürtülerini bastırmaya ve ego'yu ideal davranışlara yöneltmeye çalışır.
- 🍎 Savunma Mekanizmaları: Ego'nun, id ve süperego arasındaki çatışmaları çözmek ve kaygıyı azaltmak için kullandığı bilinçdışı stratejilerdir.
🛡️ Savunma Mekanizmaları
- 🍎 Bastırma: Kabul edilemeyen düşünce, duygu veya dürtüleri bilinçdışına itme.
- 🍎 Yüceltme: Kabul edilemeyen dürtüleri toplumsal olarak kabul edilebilir davranışlara yöneltme. Örneğin, saldırganlık dürtüsünü sporda kanalize etme.
- 🍎 Yansıtma: Kendi kabul edilemeyen duygu veya düşüncelerini başkalarına atfetme.
- 🍎 Yer Değiştirme: Duyguları asıl hedeften daha az tehdit edici bir hedefe yöneltme. Örneğin, patronuna kızan birinin öfkesini evde eşine veya çocuğuna yansıtması.
- 🍎 Rasyonelleştirme: Davranışları mantıklı ve kabul edilebilir nedenlerle açıklama.
- 🍎 İnkar: Gerçeği kabul etmeyi reddetme.
❓ Soru Çözüm Teknikleri
🎯 Soru Kökünü Anlama
Soruyu dikkatlice okuyun ve ne istendiğini tam olarak anlayın. Hangi kavramlara odaklanmanız gerektiğini belirleyin.
🔑 Anahtar Kelimeleri Bulma
Soruda geçen bilinçdışı, id, ego, süperego, savunma mekanizmaları gibi anahtar kelimelere dikkat edin. Bu kelimeler, doğru cevaba ulaşmanıza yardımcı olacaktır.
🧩 Seçenekleri Değerlendirme
Her seçeneği dikkatlice okuyun ve psikanalitik kuramın temel prensipleriyle karşılaştırın. Yanlış seçenekleri eleyin.
🧠 Örnek Soru ve Çözümü
Soru: Bir kişi, sınavda başarısız olmasının nedenini yeterince çalışmamasına değil, sınavın çok zor olmasına bağlamaktadır. Bu durum, hangi savunma mekanizmasıyla açıklanabilir?
A) Bastırma
B) Yüceltme
C) Yansıtma
D) Rasyonelleştirme
E) İnkar
Çözüm: Bu soruda kişi, başarısızlığının gerçek nedenini kabul etmek yerine, durumu mantıklı bir açıklamayla (sınavın zor olması) rasyonelleştirmektedir. Bu nedenle doğru cevap D) Rasyonelleştirme'dir.
📝 İpuçları
- 🍎 Sorularda geçen senaryoları dikkatlice okuyun ve kişinin davranışlarını psikanalitik kuramın kavramlarıyla ilişkilendirmeye çalışın.
- 🍎 Savunma mekanizmalarının tanımlarını ve örneklerini iyi öğrenin.
- 🍎 Freud'un kişilik kuramının temel prensiplerini aklınızda bulundurun.
