🎯 Doğru Orantı Nedir?
Doğru orantı, iki çokluktan biri artarken diğerinin de aynı oranda artması veya biri azalırken diğerinin de aynı oranda azalması durumudur. Günlük hayatta sıkça karşılaştığımız bu kavramı anlamak, birçok problemi çözmemize yardımcı olur.
- 🍎 Tanım: İki çokluk arasındaki oranın sabit kalmasıdır. Yani, $\frac{a}{b} = k$ (sabit)
- 🚗 Örnek: Bir araç sabit hızla hareket ederken, geçen süre arttıkça aldığı yol da artar.
- 📝 Formül: $y = kx$ (k: orantı sabiti)
🧮 Doğru Orantı Problemleri Nasıl Çözülür?
Doğru orantı problemlerini çözmek için genellikle orantı kurma yöntemini kullanırız. Bu yöntemde, verilen bilgileri kullanarak bir orantı oluşturur ve bilinmeyeni buluruz.
- 🍎 Adım 1: Verilenleri ve isteneni belirle.
- 🚗 Adım 2: Orantıyı kur. Örneğin, "x sayısı a ile doğru orantılıdır" ifadesini $\frac{x}{a} = k$ şeklinde yaz.
- 📝 Adım 3: Bilinen değerleri yerine koy ve bilinmeyeni çöz.
🧩 Örnek Problem ve Çözümü
Problem: 3 işçi bir işi 5 günde bitirebiliyorsa, aynı işi 15 işçi kaç günde bitirebilir?
Çözüm:
Bu problemde işçi sayısı ile işin bitme süresi ters orantılıdır. İşçi sayısı arttıkça işin bitme süresi azalır.
* 3 işçi → 5 gün
* 15 işçi → x gün
Orantıyı kuralım: $3 \cdot 5 = 15 \cdot x$
$15 = 15x$
$x = 1$
Yani, 15 işçi aynı işi 1 günde bitirebilir.
🧪 Kendini Sına: Doğru Orantı Testi
Aşağıdaki soruları çözerek doğru orantı konusundaki bilgi seviyenizi ölçebilirsiniz. Her soruyu dikkatlice okuyun ve doğru cevabı bulun.
- 🍎 Soru 1: 5 kg elma 20 TL ise, 12 kg elma kaç TL'dir?
- A) 38 TL
- B) 48 TL
- C) 52 TL
- D) 60 TL
- 🚗 Soru 2: Bir musluk bir havuzu 8 saatte dolduruyorsa, aynı özellikteki 2 musluk aynı havuzu kaç saatte doldurur?
- 📝 Soru 3: $a$ sayısı $b$ ile doğru orantılıdır. $a = 4$ iken $b = 12$ ise, $a = 6$ iken $b$ kaçtır?
📊 Test Sonuçları ve Değerlendirme
Testi çözdükten sonra aşağıdaki cevap anahtarını kullanarak doğrularınızı ve yanlışlarınızı kontrol edin.
* Soru 1 Cevap: B
* Soru 2 Cevap: B
* Soru 3 Cevap: B
Değerlendirme:
* 3 doğru: Mükemmel! Doğru orantı konusunu çok iyi anlamışsınız.
* 2 doğru: İyi! Temel kavramları biliyorsunuz, ancak pratik yapmaya devam edin.
* 1 doğru veya 0 doğru: Tekrar! Doğru orantı konusunu tekrar gözden geçirin ve daha fazla örnek çözün.
📚 Ek Kaynaklar ve İpuçları
Doğru orantı konusunu daha iyi anlamak için aşağıdaki kaynaklardan faydalanabilirsiniz:
- 🍎 Ders Kitapları: Matematik ders kitaplarınızdaki doğru orantı bölümlerini inceleyin.
- 🚗 Online Kaynaklar: Khan Academy, Matematik Köyü gibi platformlarda doğru orantı ile ilgili dersler ve alıştırmalar bulabilirsiniz.
- 📝 Pratik Yapmak: Bol bol soru çözerek konuyu pekiştirin. Farklı kaynaklardan sorular çözmeye çalışın.
