👤 Gerçek Kişi Nedir?
Gerçek kişi, hukuk düzeninde haklara ve borçlara sahip olabilen insanlardır. Doğum ile başlar ve ölüm ile sona erer. Medeni Kanun'a göre her insan, hak ehliyetine sahiptir. Bu ehliyet, kişinin cinsiyetine, yaşına veya herhangi bir özelliğine bağlı olmaksızın doğuştan kazanılır.
⚖️ Hak Ehliyeti
🍎
Hak ehliyeti, bir kişinin haklara ve borçlara sahip olabilme yeteneğidir. Her insan, doğduğu andan itibaren hak ehliyetine sahiptir.
- 👶 Doğum Anı: Hak ehliyeti, çocuğun sağ olarak doğduğu anda başlar.
- 💀 Ölüm Anı: Hak ehliyeti, ölümle sona erer.
- 🌱 Kapsam: Hak ehliyeti, kişinin mal varlığına sahip olma, mirasçı olma, sözleşme yapabilme gibi birçok hakkı kapsar.
💪 Fiil Ehliyeti
💪
Fiil ehliyeti, bir kişinin kendi fiilleriyle haklar edinebilme ve borçlar altına girebilme yeteneğidir. Fiil ehliyeti, hak ehliyetinden farklı olarak bazı şartlara bağlıdır.
🔞 Fiil Ehliyetinin Unsurları
Fiil ehliyetine sahip olabilmek için üç temel unsurun bir arada bulunması gerekir:
- 🧠 Ayırt Etme Gücü (Temyiz Kudreti): Kişinin, yaptığı işlemlerin anlamını ve sonuçlarını anlayabilme yeteneğidir.
- 🔞 Reşit Olmak: Medeni Kanun'a göre 18 yaşını doldurmuş olmak gerekmektedir.
- 🛡️ Kısıtlı Olmamak: Kişinin mahkeme kararıyla kısıtlanmamış olması gerekmektedir.
🚦 Fiil Ehliyeti Türleri
Fiil ehliyeti, kişinin durumuna göre farklı türlerde olabilir:
- ✅ Tam Ehliyetliler: Ayırt etme gücüne sahip, reşit ve kısıtlı olmayan kişilerdir. Kendi başlarına her türlü hukuki işlemi yapabilirler.
- ❌ Tam Ehliyetsizler: Ayırt etme gücüne sahip olmayan kişilerdir (örneğin, akıl hastalığı olanlar). Hukuki işlemleri yasal temsilcileri (genellikle vasileri) aracılığıyla yapabilirler.
- ⛔ Sınırlı Ehliyetliler: Ayırt etme gücüne sahip ve reşit olan, ancak yasal danışmanları bulunan kişilerdir. Bazı işlemleri yasal danışmanlarının izniyle yapabilirler.
- 🤝 Sınırlı Ehliyetsizler: Ayırt etme gücüne sahip olan ancak reşit olmayan (küçükler) veya kısıtlı olan kişilerdir. Yaptıkları hukuki işlemler genellikle yasal temsilcilerinin (velileri veya vasileri) iznine tabidir.
📝 Özet
Özetle, gerçek kişi olmak insan olmanın doğal bir sonucudur ve hak ehliyeti ile başlar. Ancak fiil ehliyeti, kişinin hukuki işlem yapabilme yeteneği, belirli şartlara bağlıdır. Bu şartlar, kişinin yaşını, akıl sağlığını ve hukuki durumunu içerir.
