Nadirlik etkisi, insanların az bulunan veya zor elde edilen şeylere daha fazla değer verme eğilimidir. Bir ürün veya fırsatın sınırlı sayıda olduğu veya belirli bir süre için geçerli olduğu algısı yaratıldığında, insanlar onu kaçırma korkusuyla (FOMO - Fear of Missing Out) harekete geçmeye daha yatkın olurlar. Bu psikolojik ilke, pazarlama stratejilerinde sıklıkla kullanılır.
Aciliyet etkisi, bir eylemi gerçekleştirme zamanının kısıtlı olduğu algısı yaratılarak insanların hemen harekete geçmesini sağlama tekniğidir. Bu etki, genellikle belirli bir süre içinde sona erecek indirimler, kampanyalar veya fırsatlar aracılığıyla tetiklenir.
Nadirlik ve aciliyet etkileri, birlikte kullanıldığında çok daha güçlü bir etki yaratır. Örneğin, "Sadece 3 adet kaldı ve indirim bu gece sona eriyor!" gibi bir ifade, tüketicilerin hem ürünün az sayıda olduğunu hem de indirimden yararlanmak için acele etmeleri gerektiğini anlamalarını sağlar. Bu kombinasyon, ikna gücünü önemli ölçüde artırır.
Nadirlik ve aciliyet etkilerini kullanırken dürüst olmak ve yanıltıcı bilgilerden kaçınmak önemlidir. Tüketicileri manipüle etmek yerine, gerçek ve değerli fırsatlar sunarak güvenilir bir ilişki kurmak uzun vadede daha sürdürülebilir bir yaklaşımdır. Örneğin, gerçekten sınırlı sayıda olan bir ürünü veya gerçekten kısa süreli bir kampanyayı tanıtmak etik bir davranışken, olmayan bir nadirlik veya aciliyet yaratmak etik dışıdır.