Bir yerin çevresindeki denizlere, boğazlara, komşu ülkelere, ticaret yollarına ve yeryüzü şekillerine göre konumuna ne denir?
A) Matematik konum
B) Özel konum
C) Paralel
D) Meridyen
Merhaba sevgili öğrenciler!
Bu soruda bir yerin çevresindeki coğrafi özelliklere, komşularına ve ekonomik önemine göre konumunu tanımlayan terimi bulmamız isteniyor. Haydi seçenekleri tek tek inceleyerek doğru cevaba ulaşalım:
- Konum Nedir? Bir yerin dünya üzerindeki yerini belirtmeye konum denir. Coğrafyada konum, genellikle iki ana başlık altında incelenir: Matematik konum ve Özel konum.
- A) Matematik konum: Bir yerin Ekvator'a (paralellere) ve başlangıç meridyenine (meridyenlere) göre belirlenen, değişmez ve mutlak konumudur. Enlem ve boylam dereceleriyle ifade edilir. Soru metninde bahsedilen denizler, boğazlar, komşu ülkeler, ticaret yolları ve yeryüzü şekilleri matematik konumun bir parçası değildir. Bu yüzden A seçeneği doğru değildir.
- B) Özel konum (Göreceli konum veya Jeopolitik konum da denir): Bir yerin kıtalara, okyanuslara, denizlere, boğazlara, komşu ülkelere, önemli ticaret yollarına, yer altı ve yer üstü kaynaklarına, yükseltisine ve yeryüzü şekillerine göre belirlenen konumudur. Bu konum, bir yerin ekonomik, siyasi ve kültürel önemini doğrudan etkiler ve zamanla değişebilir. Soru metninde geçen "çevresindeki denizlere, boğazlara, komşu ülkelere, ticaret yollarına ve yeryüzü şekillerine göre" ifadesi tam olarak özel konumu tanımlamaktadır. Bu nedenle B seçeneği doğru cevaptır.
- C) Paralel: Dünya üzerinde Ekvator'a paralel olarak çizildiği varsayılan hayali çizgilerdir. Bir yerin enlemini belirlemede kullanılırlar ve matematik konumun bir parçasıdır. Soru metnindeki tanıma uymamaktadır.
- D) Meridyen: Kuzey Kutbu'ndan Güney Kutbu'na uzanan ve Ekvator'u dik kesen hayali yarım dairelerdir. Bir yerin boylamını belirlemede kullanılırlar ve yine matematik konumun bir parçasıdır. Soru metnindeki tanıma uymamaktadır.
Gördüğümüz gibi, soruda bahsedilen tüm özellikler bir yerin çevresiyle olan ilişkisini, yani özel konumunu ifade etmektedir.
Cevap B seçeneğidir.
