Bir araştırmacı, bitki hücrelerinde stromayı izole ederek üzerinde çalışmalar yapmaktadır. Bu araştırmacının stromada gözlemleyebileceği yapılar arasında aşağıdakilerden hangisi bulunmaz?
A) Ribozomlar
B) DNA molekülleri
C) Tilakoid zarlar
D) Calvin döngüsü enzimleri
Bu soruyu doğru yanıtlamak için kloroplastın yapısını ve stromanın işlevlerini anlamamız önemlidir.
- Kloroplastın Yapısı ve Stroma: Kloroplast, bitki hücrelerinde fotosentezin gerçekleştiği organeldir. İç kısmını dolduran jel benzeri sıvıya stroma denir. Stroma, fotosentezin ışıktan bağımsız reaksiyonlarının (Calvin döngüsü) gerçekleştiği yerdir. Tilakoidler ise stroma içinde yer alan, ışığa bağımlı reaksiyonların gerçekleştiği zar sistemleridir.
- A) Ribozomlar: Kloroplastlar, kendi proteinlerini sentezlemek için gerekli olan ribozomlara sahiptir. Bu ribozomlar (prokaryotik tipte, 70S) stroma içinde serbest halde bulunur. Dolayısıyla, izole edilmiş stromada ribozomlar gözlemlenir.
- B) DNA molekülleri: Kloroplastlar, kendi genetik materyalleri olan halkasal DNA moleküllerini içerir. Bu DNA molekülleri de stroma içinde yer alır. Dolayısıyla, izole edilmiş stromada DNA molekülleri gözlemlenir.
- C) Tilakoid zarlar: Tilakoid zarlar, kloroplastın içinde yer alan ve ışığa bağımlı reaksiyonların gerçekleştiği ayrı bir zar sistemidir. Stroma, bu tilakoid zarları çevreleyen sıvıdır, ancak tilakoid zarların kendisi stromanın bir parçası değildir. Araştırmacı stromayı izole ettiğinde, bu sıvı kısmı alır, tilakoid zarları değil. Bu nedenle, izole edilmiş stromada tilakoid zarlar bulunmaz.
- D) Calvin döngüsü enzimleri: Fotosentezin ışıktan bağımsız reaksiyonları olan Calvin döngüsü, tamamen stroma içinde gerçekleşir. Bu döngü için gerekli olan tüm enzimler (örneğin RuBisCO) stroma sıvısında çözünmüş halde bulunur. Dolayısıyla, izole edilmiş stromada Calvin döngüsü enzimleri gözlemlenir.
Yukarıdaki açıklamalara göre, araştırmacının izole ettiği stromada bulunmayacak yapı Tilakoid zarlar'dır.
Cevap C seçeneğidir.
