Bir deneyde aynı tür iki bitkiden biri sürekli karanlıkta, diğeri ise aydınlık ortamda yetiştiriliyor. Işıklı ortamdaki bitkinin büyüdüğü, karanlıktaki bitkinin ise sararıp solduğu gözlemleniyor.
Bu durum canlıların hangi ortak özelliğinin gerçekleşebilmesi için çevresel faktörlerin uygun olması gerektiğini gösterir?
A) Hareket
B) Beslenme
C) Boşaltım
D) Organizasyon
Merhaba sevgili öğrenciler,
Bu soruyu adım adım inceleyerek doğru cevaba ulaşalım:
-
Deneyi Anlayalım: Deneyde aynı tür iki bitki kullanılıyor. Bu, bitkilerin başlangıçta aynı özelliklere sahip olduğunu gösterir. Farklı olan tek şey, birinin sürekli karanlıkta, diğerinin ise aydınlık ortamda yetiştirilmesi. Bu, ışığın bitkiler üzerindeki etkisini gözlemlemek için yapılmış bir deneydir.
-
Gözlemleri Değerlendirelim:
- Aydınlık ortamdaki bitki büyüyor: Bu, bitkinin sağlıklı bir şekilde yaşamını sürdürdüğünü ve geliştiğini gösterir.
- Karanlıktaki bitki sararıp soluyor: Bu ise bitkinin yaşamını sürdürmekte zorlandığını, besin üretemediğini ve zamanla öleceğini gösterir. Sararma, klorofil üretiminin durduğunu ve fotosentezin yapılamadığını işaret eder.
-
Bitkilerin Temel İhtiyacı: Bitkiler, kendi besinlerini üretebilen canlılardır. Bu sürece "fotosentez" denir. Fotosentez için su, karbondioksit ve en önemlisi ışık enerjisi gereklidir. Işık olmadan bitkiler besin üretemezler.
-
Ortak Özelliklerle İlişkilendirme:
- A) Hareket: Bitkiler ışığa yönelme gibi hareketler yapabilirler (fototropizm), ancak bu deneydeki temel sorun hareket eksikliği değil, yaşamın devamlılığıdır.
- B) Beslenme: Bitkilerin kendi besinlerini üretmesi, yani fotosentez yapması, onların beslenme şeklidir. Karanlıktaki bitki ışık alamadığı için besin üretememiş ve bu yüzden sararıp solmuştur. Bu durum, canlıların beslenme özelliğinin gerçekleşebilmesi için çevresel faktörlerin (ışık) uygun olması gerektiğini açıkça gösterir.
- C) Boşaltım: Bitkiler de boşaltım yaparlar ancak bu deneydeki gözlemler (büyüme ve sararıp solma) doğrudan boşaltım ile ilgili değildir.
- D) Organizasyon: Canlıların belirli bir yapıya sahip olmasıdır. Işık eksikliği bitkinin organizasyonunu doğrudan bozmaz, ancak beslenme eksikliği nedeniyle hücre ve doku fonksiyonları bozulur. Organizasyonun sürdürülebilmesi için beslenme şarttır.
-
Sonuç: Deney, bitkilerin yaşamlarını sürdürmek ve büyümek için ışığa ihtiyaç duyduğunu, çünkü ışığın onların besin üretme (fotosentez) sürecinin temel bir parçası olduğunu göstermektedir. Besin üretimi ise canlıların "beslenme" ortak özelliğinin bir parçasıdır.
Cevap B seçeneğidir.
