Sevgili öğrenciler, bu soru izohips haritalarını okuma ve yeryüzü şekillerini tanıma becerinizi ölçüyor. Adım adım ilerleyerek doğru cevabı bulalım:
- Öncelikle, izohips (eş yükselti) eğrilerinin ne anlama geldiğini hatırlayalım. İzohipsler, deniz seviyesinden aynı yükseklikteki noktaları birleştiren kapalı eğrilerdir. Bu eğriler, bir bölgenin yükselti ve eğim özelliklerini gösterir.
- Soru, akarsuyun denize döküldüğü yerdeki izohipslerin davranışını inceliyor. Akarsular, aktıkları yerlerde aşındırma ve taşıma yaparken, denize döküldükleri yerlerde taşıdıkları malzemeyi (alüvyon) biriktirirler.
- Sorudaki anahtar ifade: "eş yükselti eğrilerinin denize doğru çıkıntı yapması" ve "bu çıkıntıların üçgen şeklinde olması". Bu ifade, akarsuyun denize doğru yeni bir kara parçası oluşturduğunu gösterir.
- Akarsuların denize döküldükleri yerlerde taşıdıkları alüvyonları biriktirmesiyle oluşan, denize doğru üçgen veya yelpaze şeklinde uzanan bu kara parçalarına delta adı verilir. Deltalar, verimli tarım alanlarıdır ve izohips haritalarında denize doğru uzanan, ucu denize dönük V veya üçgen şekilli çıkıntılarla gösterilir.
- Şimdi diğer seçenekleri inceleyelim:
- A) Falez: Deniz kenarında dalga aşındırmasıyla oluşan dik kıyılardır. İzohipsler burada birbirine çok yakın ve kıyıya paralel seyreder, denize doğru bir çıkıntı oluşturmazlar.
- B) Haliç: Akarsu ağızlarının gelgit etkisiyle genişlemesi ve denizin içeriye doğru sokulmasıyla oluşan girintili kıyılardır. İzohipsler burada denize doğru değil, karanın içine doğru bir girinti şeklinde olur.
- D) Plato: Akarsular tarafından derin vadilerle yarılmış, çevresine göre yüksekte kalmış geniş düzlüklerdir. Akarsu ağzıyla ve denize doğru çıkıntıyla doğrudan bir ilgisi yoktur.
- Bu durumda, akarsuyun taşıdığı malzemeyi denize döküldüğü yerde biriktirerek denize doğru üçgen şeklinde bir kara parçası oluşturması ve izohipslerin bu şekilde bir görünüm sergilemesi, kesinlikle bir delta oluşumunun göstergesidir.
Cevap C seçeneğidir.
