Asetik asitin su ile iyonlaşma tepkimesi şu şekildedir:
CH3COOH(s) + H2O(s) ⇌ CH3COO-(suda) + H3O+(suda)
Bu tepkimenin denge bağıntısı neden Ka = [CH3COO-][H3O+]/[CH3COOH] şeklinde yazılır?
A) Suyun derişimi sabit kabul edilir ve denge sabitine dahil edilir.
B) Suyun derişimi çok düşük olduğu için ihmal edilir.
C) Su katalizör görevi gördüğü için denklemde yer almaz.
D) Suyun iyonlaşma yüzdesi çok düşük olduğu için yazılmaz.
Hadi bu asetik asit dengesini birlikte çözelim! 🧪
🧪 İlk olarak, genel denge bağıntısını hatırlayalım: $K = \frac{[Ürünler]}{[Girenler]}$. Asetik asit ($CH_3COOH$) ve su ($H_2O$) tepkimeye girerek asetat iyonu ($CH_3COO^-$) ve hidronyum iyonu ($H_3O^+$) oluşturuyor.
📐 Denge bağıntısı genel olarak şu şekilde yazılabilir: $K = \frac{[CH_3COO^-][H_3O^+]}{[CH_3COOH][H_2O]}$. Ancak, sulu çözeltilerde suyun derişimi çok yüksek ve pratikte sabittir. 💧
💡 Bu nedenle, suyun derişimi ($[H_2O]$) denge sabiti (K) ile birleştirilerek yeni bir denge sabiti, asitlik sabiti ($K_a$) oluşturulur. Yani, $K_a = K \cdot [H_2O] = \frac{[CH_3COO^-][H_3O^+]}{[CH_3COOH]}$ olur. 🧮
⚠️ Diğer seçeneklere bakalım: B seçeneği suyun derişiminin ihmal edildiğini söyler, bu yanlıştır; suyun derişimi sabittir ve hesaba katılır. C seçeneği suyun katalizör olduğunu söyler, bu yanlıştır; su tepkimeye girer. D seçeneği suyun iyonlaşma yüzdesinin düşük olduğunu söyler, bu doğru olsa da denge bağıntısının neden bu şekilde yazıldığını açıklamaz. 📌
