Merhaba sevgili öğrenciler!
Bu soruda, bir cümlede geçen sıfat-fiilin hangi ekle oluştuğunu bulmamız isteniyor. Adım adım inceleyelim:
- Öncelikle, sıfat-fiilin ne olduğunu hatırlayalım. Sıfat-fiiller (ortaçlar), fiillere belirli ekler getirilerek oluşturulan ve cümlede sıfat görevinde kullanılan kelimelerdir. Yani bir fiil kökünden türeyip bir ismi niteleyen sözcüklerdir.
- Verilen cümle "Görülesi yerleri gezdik." şeklindedir. Bu cümlede, "yerleri" kelimesi bir isimdir. Bu ismi niteleyen, yani "nasıl yerler?" sorusuna cevap veren kelime ise "görülesi" kelimesidir.
- "Görülesi" kelimesi, "görmek" fiil kökünden türemiştir. "Gör-" fiil köküne "-ülesi" eki getirilerek "görülesi" sıfat-fiili oluşturulmuştur.
- Türkçedeki başlıca sıfat-fiil ekleri şunlardır: -an, -ası, -mez, -ar, -dik, -ecek, -miş. (Bu ekleri "Anası mezar dikecekmiş" şeklinde kodlayarak hatırlayabiliriz.)
- Şimdi "görülesi" kelimesindeki eki seçeneklerle karşılaştıralım:
- A) -an: "Görülesi" kelimesinde bu ek yoktur. (Örnek: gelen, koşan)
- B) -ası: "Görülesi" kelimesindeki "-ülesi" eki, ünlü uyumuna göre "-ası" ekinin bir varyantıdır. (Örnek: yazası, sevesi, gülesi)
- C) -mez: "Görülesi" kelimesinde bu ek yoktur. (Örnek: gelmez, bilmez)
- D) -ecek: "Görülesi" kelimesinde bu ek yoktur. (Örnek: gelecek, gidecek)
- Görüldüğü gibi, "görülesi" kelimesindeki sıfat-fiil eki, ünlü uyumuna göre şekillenmiş olan "-esi" ekidir ve bu da -ası ekinin bir çeşididir.
Cevap B seçeneğidir.
