Bir elementin iyonlaşma enerjisi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
A) Periyodik sistemde aynı periyotta sağa doğru gidildikçe genellikle artar
B) Gaz halindeki bir atomdan bir elektron koparmak için gereken minimum enerjidir
C) Aynı grupta yukarı doğru çıkıldıkça genellikle azalır
D) Değerlik elektronları çekirdek yükünden etkilenir
İyonlaşma enerjisi kavramını ve periyodik tablodaki eğilimlerini anlamak, bu soruyu çözmemize yardımcı olacak. Hadi adım adım inceleyelim:
- İyonlaşma Enerjisi Tanımı: İyonlaşma enerjisi, gaz halindeki bir atomdan bir elektron koparmak için gereken minimum enerjidir. Bu tanım, B seçeneğini doğrular.
- Periyodik Sistemde Yatay (Periyot) Değişim: Aynı periyotta (yatay sırada) sağa doğru gidildikçe, atomların çekirdek yükü artar ve atom yarıçapı genellikle küçülür. Bu durum, değerlik elektronlarının çekirdeğe daha sıkı bağlanmasına neden olur. Dolayısıyla, elektron koparmak zorlaşır ve iyonlaşma enerjisi genellikle artar. Bu, A seçeneğini doğrular.
- Periyodik Sistemde Dikey (Grup) Değişim: Aynı grupta (dikey sütunda) yukarı doğru çıkıldıkça, atom yarıçapı küçülür ve değerlik elektronları çekirdeğe daha yakın olur. Bu da elektron koparmayı zorlaştırır ve iyonlaşma enerjisini genellikle artırır. Yani, aynı grupta yukarı doğru çıkıldıkça iyonlaşma enerjisi genellikle azalMAZ, artar. Bu durum C seçeneğinin yanlış olduğunu gösterir.
- Çekirdek Yükünün Etkisi: Değerlik elektronları, çekirdeğin pozitif yükü tarafından çekilir. Çekirdek yükü arttıkça, elektronları koparmak için daha fazla enerji gerekir. Bu durum, D seçeneğini doğrular.
Bu açıklamalar ışığında, C seçeneğindeki ifadenin yanlış olduğunu görüyoruz.
Cevap C seçeneğidir.