İzobar haritalarının analizinde, eğrilerin sayısal değerlerinin artış yönüne bakılarak aşağıdakilerden hangisi belirlenemez?
A) Basınç merkezlerinin türü
B) Rüzgarın tahmini yönü
C) Yağış miktarı
D) Basınç gradyan kuvveti
İzobar haritaları, atmosferdeki basınç dağılımını gösteren önemli meteorolojik araçlardır. Bu haritalardaki eğriler (izobarlar), aynı basınca sahip noktaları birleştirir. Eğrilerin sayısal değerlerinin artış yönüne bakarak birçok meteorolojik olayı yorumlayabiliriz. Ancak bazı bilgileri doğrudan bu yöntemle belirleyemeyiz.
- A) Basınç merkezlerinin türü: İzobar değerlerinin merkeze doğru artması yüksek basınç (antisiklon) merkezini, merkeze doğru azalması ise alçak basınç (siklon) merkezini gösterir. Bu bilgi, eğrilerin sayısal değerlerinin artış yönüne bakılarak doğrudan belirlenebilir.
- B) Rüzgarın tahmini yönü: Rüzgar, daima yüksek basınçtan alçak basınca doğru eser. Kuzey Yarımküre'de sağa, Güney Yarımküre'de sola sapar (Coriolis kuvveti etkisiyle). Basınç merkezlerinin türünü ve basınç gradyanını belirleyebildiğimiz için, rüzgarın tahmini yönünü de çıkarabiliriz. Dolayısıyla, bu bilgi de belirlenebilir.
- C) Yağış miktarı: İzobar haritaları, atmosferik basınç dağılımı hakkında bilgi verir. Alçak basınç merkezleri genellikle yağışlı hava koşullarıyla ilişkilendirilirken, yüksek basınç merkezleri genellikle açık ve güneşli havayı işaret eder. Ancak, sadece izobar değerlerinin artış yönüne bakarak belirli bir bölgedeki yağışın miktarını (kaç mm yağmur düşeceği gibi) doğrudan belirlemek mümkün değildir. Yağış miktarı, atmosferdeki nem oranı, sıcaklık, hava kütlelerinin özellikleri, cephe sistemleri gibi daha birçok faktöre bağlıdır. İzobar haritaları bize potansiyel yağışlı veya kurak bölgeler hakkında genel bir fikir verebilir, ancak nicel bir yağış miktarı bilgisi sağlamaz.
- D) Basınç gradyan kuvveti: İzobarların birbirine yakın veya uzak olması, basınç gradyanının (basınç farkının) şiddetini gösterir. İzobarlar ne kadar sıkıysa, basınç gradyan kuvveti o kadar güçlüdür ve rüzgarlar o kadar hızlı eser. Eğrilerin sayısal değerlerinin artış hızı ve bu eğrilerin birbirine olan mesafesi, basınç gradyan kuvvetinin büyüklüğünü doğrudan belirlememizi sağlar.
Yukarıdaki açıklamalardan da anlaşılacağı üzere, izobar haritalarındaki eğrilerin sayısal değerlerinin artış yönüne bakılarak basınç merkezlerinin türü, rüzgarın tahmini yönü ve basınç gradyan kuvveti belirlenebilirken, yağış miktarı doğrudan belirlenemez.
Cevap C seçeneğidir.
