Bir gölde yaşayan algler, balıklar, kurbağalar ve bakterilerden oluşan ekosistemde aşağıdaki unsurlardan hangisi cansız çevre elemanı olarak kabul edilmez?
A) Su sıcaklığı
B) Çözünmüş oksijen miktarı
C) Su bitkileri
D) Suyun pH değeri
Sevgili öğrenciler, ekosistemler canlı ve cansız unsurların bir araya gelerek oluşturduğu karmaşık yapılardır. Bu soruda, bir göl ekosistemindeki unsurlardan hangisinin cansız çevre elemanı olarak kabul edilmediğini bulmamız isteniyor. Hadi bu konuyu adım adım inceleyelim:
- Ekosistem Nedir? Bir ekosistem, belirli bir alandaki canlı varlıklar (biyotik faktörler) ile cansız çevre koşullarının (abiyotik faktörler) karşılıklı etkileşim içinde olduğu bir bütündür.
- Canlı (Biyotik) Çevre Elemanları: Bunlar, ekosistemdeki tüm yaşayan organizmalardır. Üreticiler (fotosentez yapan bitkiler ve algler), tüketiciler (otçullar, etçiller, hepçiller) ve ayrıştırıcılar (bakteriler, mantarlar) bu kategoriye girer. Soruda verilen algler, balıklar, kurbağalar ve bakteriler canlı çevre elemanlarıdır.
- Cansız (Abiyotik) Çevre Elemanları: Bunlar, ekosistemdeki canlıların yaşamını etkileyen fiziksel ve kimyasal faktörlerdir. Işık, sıcaklık, su, toprak, mineraller, pH değeri, nem, rüzgar gibi unsurlar cansız çevre elemanlarıdır.
- Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) Su sıcaklığı: Sıcaklık, bir ortamın fiziksel bir özelliğidir ve canlı bir varlık değildir. Dolayısıyla cansız bir çevre elemanıdır.
- B) Çözünmüş oksijen miktarı: Oksijen, canlıların solunumu için hayati bir gazdır ancak kendisi canlı değildir. Sudaki miktarı kimyasal bir faktördür ve cansız bir çevre elemanıdır.
- C) Su bitkileri: Bitkiler, fotosentez yaparak kendi besinlerini üreten canlı organizmalardır. Yani, su bitkileri ekosistemin canlı (biyotik) elemanlarıdır.
- D) Suyun pH değeri: pH değeri, suyun asitlik veya bazlık derecesini gösteren kimyasal bir özelliktir. Canlı bir varlık değildir. Dolayısıyla cansız bir çevre elemanıdır.
- Soru bizden "cansız çevre elemanı olarak kabul edilmeyen" unsuru bulmamızı istediği için, canlı bir varlık olan seçeneği aramalıyız. Yukarıdaki incelemeye göre, su bitkileri canlı bir varlıktır ve cansız çevre elemanı değildir.
Cevap C seçeneğidir.
