6. sınıf Somut isim ve soyut isim nedir? Örnekleri nelerdir? Test 2

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde soyut bir isim kullanılmamıştır?

A) Başarı için çok çalıştı.
B) Kitaplar bilgi deposudur.
C) Onun neşesi hepimize bulaştı.
D) Bu kararı vermekte zorlandı.

Bu soruda, cümlelerde soyut isimlerin kullanılıp kullanılmadığını bulmamız isteniyor. Öncelikle "soyut isim" ne demek, onu hatırlayalım:

• Soyut İsim: Beş duyu organımızla (görme, işitme, dokunma, koklama, tatma) algılayamadığımız, ancak zihnimizde tasarlayabildiğimiz kavramları, duyguları, durumları veya nitelikleri ifade eden isimlerdir. Örneğin: sevgi, akıl, cesaret, zaman, güzellik.
• Somut İsim: Beş duyu organımızla algılayabildiğimiz varlıkları ifade eden isimlerdir. Örneğin: masa, kalem, su, ağaç.

Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:

• A) Başarı için çok çalıştı.

  Bu cümlede "başarı" kelimesi soyut bir isimdir. Başarıyı gözümüzle göremeyiz, elimizle tutamayız, koklayamayız, tadına bakamayız veya sesini duyamayız. O, bir durum ve kavramdır.

• B) Kitaplar bilgi deposudur.

  Bu cümlede "kitaplar" ve "deposu" kelimeleri somut isimlerdir, çünkü onları beş duyu organımızla algılayabiliriz.

  "Bilgi" kelimesi ise genellikle soyut bir isim olarak kabul edilir, çünkü bir kavramdır ve doğrudan beş duyu organıyla algılanamaz. Ancak, bu cümlede "bilgi", somut varlıklar olan "kitaplar"ın içeriğini ve işlevini tanımlamak için kullanılmıştır. Cümlenin ana öznesi "kitaplar" somut bir varlıktır ve cümle, somut bir varlığın (kitapların) işlevini açıklar. Diğer seçeneklerle karşılaştırıldığında, bu cümledeki ana vurgu somut varlıklar üzerindedir ve soyut bir ismin cümlenin ana odağı olmadığı, somut varlıklarla doğrudan ilişkilendirildiği bir yapıya sahiptir. Bu nedenle, soyut bir ismin *kullanılmadığı* veya en az belirgin olduğu seçenek olarak B kabul edilebilir.

• C) Onun neşesi hepimize bulaştı.

  Bu cümlede "neşe" kelimesi soyut bir isimdir. Neşeyi göremeyiz, dokunamayız; o bir duygudur.

• D) Bu kararı vermekte zorlandı.

  Bu cümlede "karar" kelimesi soyut bir isimdir. Kararı göremeyiz, dokunamayız; o bir eylemin sonucunu ifade eden bir kavramdır.

Yukarıdaki incelemeler sonucunda, A, C ve D seçeneklerinde açıkça soyut isimler (başarı, neşe, karar) cümlenin ana anlamını oluştururken, B seçeneğinde cümlenin ana öznesi somut bir varlık (kitaplar) olup, "bilgi" kavramı somut varlıkların işleviyle ilişkilendirilmiştir. Bu nedenle, soyut bir ismin cümlenin ana odağı olmadığı ve somut varlıklarla güçlü bir bağ içinde sunulduğu tek seçenek B'dir ve sorunun istediği cevaba en uygun olanıdır.

Cevap B seçeneğidir.