6. sınıf paralel ve meridyen hesaplama Test 3

Coğrafi koordinat sistemini öğrenen Zeynep, paralellerle ilgili aşağıdaki bilgileri not ediyor:
I. Ekvator en büyük paralel dairesidir
II. Paraleller arası mesafe her yerde eşittir
III. 90 tane kuzeyde, 90 tane güneyde olmak üzere toplam 180 paralel vardır
IV. Paralellerin boyları kutuplara doğru kısalır
Zeynep'in notlarından hangileri doğrudur?

A) I ve II
B) I ve IV
C) II ve III
D) III ve IV

Merhaba sevgili öğrenciler!

Coğrafi koordinat sistemi, Dünya üzerindeki konumumuzu belirlememizi sağlayan çok önemli bir sistemdir. Bu sistemin temel unsurlarından biri de paralellerdir. Zeynep'in paralellerle ilgili notlarını tek tek inceleyelim ve hangilerinin doğru olduğunu bulalım.

• I. Ekvator en büyük paralel dairesidir

  Dünya'mız küresel bir şekle sahiptir. Ekvator, Dünya'yı Kuzey ve Güney Yarım Küre olarak iki eşit parçaya bölen 0° paralelidir. Kutuplara doğru gidildikçe paralellerin boyları kısalır. Bu nedenle, Ekvator Dünya üzerindeki en uzun paralel dairesidir. Bu bilgi doğrudur.

• II. Paraleller arası mesafe her yerde eşittir

  İki ardışık paralel dairesi arasındaki mesafe, Dünya'nın şeklinden dolayı yaklaşık olarak her yerde aynıdır. Örneğin, 1° enlem farkı her yerde yaklaşık 111 km'ye denk gelir. Bu durum, meridyenler arası mesafenin kutuplara doğru kısalmasından farklıdır. Paraleller arası mesafe sabittir. Bu bilgi doğrudur.

• III. 90 tane kuzeyde, 90 tane güneyde olmak üzere toplam 180 paralel vardır

  Paraleller, Ekvator'dan (0°) başlayarak kuzeyde 90° Kuzey Kutbu'na, güneyde ise 90° Güney Kutbu'na kadar uzanır. Yani:

  • Kuzey Yarım Küre'de 1° Kuzey'den 90° Kuzey'e kadar 90 paralel vardır.
  • Güney Yarım Küre'de 1° Güney'den 90° Güney'e kadar 90 paralel vardır.
  • Bir de 0° olan Ekvator paralelimiz vardır.

  Toplam paralel sayısı $90 \text{ (Kuzey)} + 90 \text{ (Güney)} + 1 \text{ (Ekvator)} = 181$'dir. Dolayısıyla, "toplam 180 paralel vardır" ifadesi yanlıştır.

• IV. Paralellerin boyları kutuplara doğru kısalır

  Dünya'nın küresel şekli nedeniyle, Ekvator'dan kutuplara doğru gidildikçe paralellerin çevre uzunlukları (boyları) giderek kısalır. Ekvator en uzun paralelken, 90° Kuzey ve 90° Güney paralelleri (kutuplar) birer nokta halini alır. Bu bilgi doğrudur.

Zeynep'in notlarını değerlendirdiğimizde, I, II ve IV numaralı bilgilerin doğru olduğunu görüyoruz. Ancak seçeneklerde I ve II birlikte veya I ve IV birlikte verilmiş. Soru kökünde "Zeynep'in notlarından hangileri doğrudur?" ifadesi ve seçenekler göz önüne alındığında, doğru olan ifadelerin I ve IV olduğunu belirleyebiliriz. Çünkü II numaralı ifade de doğru olmasına rağmen seçeneklerde I, II ve IV'ü içeren bir şık bulunmamaktadır. Bu durumda, verilen seçenekler arasında en doğru eşleşmeyi bulmalıyız. I ve IV kesinlikle doğrudur.

Bu durumda, Zeynep'in notlarından I ve IV numaralı bilgiler doğrudur.

Cevap B seçeneğidir.