9. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde kısaltma yazımı ile ilgili bir kural hatası yoktur?
A) 10 cm'lik bir tahta parçası kullandık.
B) ABD'deki gelişmeler takip ediliyor.
C) İSO'dan alınan izinle fuar düzenlendi.
D) ODTÜ'ne yeni kayıtlar başladı.
Merhaba sevgili öğrenciler,
Kısaltmaların doğru yazımı, dil bilgisi kurallarının önemli bir parçasıdır. Bu soruda, kısaltma yazımıyla ilgili bir kural hatası bulunmayan cümleyi bulmamız isteniyor. Şimdi her bir seçeneği tek tek inceleyelim:
- Genel Kural: Büyük harflerle yapılan kısaltmalara getirilen ekler, kısaltmanın son harfinin okunuşuna göre belirlenir ve kesme işaretiyle ayrılır. Ölçü birimlerinin kısaltmalarına getirilen ekler ise kısaltmanın okunuşuna göre getirilir.
- A) 10 cm'lik bir tahta parçası kullandık.
- "cm" kısaltması "santimetre" anlamına gelir. Ölçü birimlerinin kısaltmalarına getirilen ekler, kısaltmanın okunuşuna göre gelir. "cm"nin okunuşu "santimetre"dir. Bu durumda, "santimetrelik" şeklinde yazılması gerekirdi. "cm'lik" (santimlik) yazımı bu kurala uygun değildir. Dolayısıyla bu cümlede bir yazım hatası vardır.
- B) ABD'deki gelişmeler takip ediliyor.
- "ABD" kısaltması "Amerika Birleşik Devletleri" anlamına gelir. Büyük harflerle yapılan kısaltmalara getirilen ekler, kısaltmanın son harfinin okunuşuna göre belirlenir. "ABD" kısaltmasının son harfi "D" (de) olarak okunur. Bu durumda "-deki" eki "ABD'deki" şeklinde doğru bir şekilde getirilmiştir. Bu cümlede kısaltma yazımıyla ilgili bir kural hatası yoktur.
- C) İSO'dan alınan izinle fuar düzenlendi.
- "İSO" kısaltması "Uluslararası Standardizasyon Örgütü" anlamına gelir. Büyük harflerle yapılan kısaltmalara getirilen ekler, kısaltmanın son harfinin okunuşuna göre belirlenir. "İSO" kısaltmasının son harfi "O" (o) olarak okunur. Bu durumda "-dan" eki "İSO'dan" şeklinde doğru gibi görünse de, bu seçenekteki kullanımda bir kural hatası bulunmaktadır.
- D) ODTÜ'ne yeni kayıtlar başladı.
- "ODTÜ" kısaltması "Orta Doğu Teknik Üniversitesi" anlamına gelir. Büyük harflerle yapılan kısaltmalara getirilen ekler, kısaltmanın son harfinin okunuşuna göre belirlenir. "ODTÜ" kısaltmasının son harfi "Ü" (ü) olarak okunur. Ünlü harfle biten bir kısaltmaya ünlü harfle başlayan bir ek geldiğinde araya kaynaştırma harfi (y) girer. Bu nedenle "ODTÜ'ye" şeklinde yazılması gerekirdi. "ODTÜ'ne" yazımı yanlıştır. Dolayısıyla bu cümlede bir yazım hatası vardır.
Yukarıdaki incelemeler sonucunda, kısaltma yazımıyla ilgili bir kural hatası bulunmayan tek cümle B seçeneğidir.
Cevap B seçeneğidir.
