Sevgili öğrenciler, bu soru hücre zarının yapısı ve hücrelerde meydana gelen bazı önemli olaylar hakkındaki bilginizi ölçmektedir. Hücre zarının bütünlüğünün bozulması ve hücre içeriğinin dışarı çıkması durumu, hücrenin yaşamı için kritik bir durumdur. Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) Plazmoliz: Bu olay, genellikle bitki hücrelerinde görülür. Bitki hücreleri, kendilerinden daha yoğun bir ortama (hipertonik çözelti) konulduğunda su kaybeder. Su kaybı sonucunda hücre zarı, hücre duvarından büzülerek ayrılır. Ancak hücre zarı patlamaz veya bütünlüğü bozulmaz, sadece büzülür. Dolayısıyla bu seçenek doğru değildir.
- B) Hemoliz: Bu terim, özellikle alyuvar hücrelerinin (kırmızı kan hücreleri) aşırı miktarda su alarak şişmesi ve hücre zarının dayanamayıp patlaması, yani bütünlüğünün bozulması ve hücre içeriğinin (hemoglobin gibi) dışarı çıkması olayı için kullanılır. Soru metninde bahsedilen "fosfolipid çift tabakasının bütünlüğünün bozulması sonucu hücre içeriğinin dışarı çıkması" durumu, hemolizin tam tanımıdır. Hayvan hücrelerinde hücre duvarı olmadığı için, aşırı su alımı hücre zarının patlamasına neden olur.
- C) Deplazmoliz: Plazmoliz olmuş bir bitki hücresinin, kendisinden daha az yoğun bir ortama (hipotonik çözelti) konulduğunda tekrar su alarak eski haline dönmesi ve hücre zarının tekrar hücre duvarına yapışması olayıdır. Bu da hücre zarının bütünlüğünün bozulmasıyla ilgili değildir.
- D) Difüzyon: Maddelerin çok yoğun oldukları ortamdan az yoğun oldukları ortama doğru, genellikle bir zar üzerinden veya boşlukta kendiliğinden yayılması olayıdır. Hücre zarının bütünlüğünün bozulmasıyla değil, genellikle sağlam bir zar üzerinden madde geçişiyle ilgilidir.
Yukarıdaki açıklamalardan da anlaşılacağı gibi, hücre zarının bütünlüğünün bozulması ve hücre içeriğinin dışarı çıkması olayını en iyi açıklayan terim hemolizdir.
Cevap B seçeneğidir.
