Anlatım bozuklukları TYT Test 2

4. "Arkadaşlarımızla birlikte sinemaya gidip film izleyeceğiz."
Bu cümledeki anlatım bozukluğunun nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

A) Özne-yüklem uyumsuzluğu
B) Gereksiz sözcük kullanımı
C) Tamlama yanlışlığı
D) Mantık hatası

Sevgili öğrenciler, bu tür anlatım bozukluğu sorularında cümlenin her bir kelimesini ve anlamını dikkatlice incelememiz çok önemlidir. Hadi hep birlikte bu cümleyi adım adım analiz edelim:

• Öncelikle cümlemizi tekrar okuyalım: "Arkadaşlarımızla birlikte sinemaya gidip film izleyeceğiz."
• Şimdi cümlenin anlamına odaklanalım. Cümlede "arkadaşlarımızla" ifadesi geçiyor. Türkçede "-la/-le" eki, bir şeyi birlikte yapma veya bir şeyle birlikte olma anlamını zaten taşır.
• Yani, "arkadaşlarımızla" demek, "arkadaşlarımız ile" veya "arkadaşlarımızla beraber/birlikte" demektir.
• Cümlede "arkadaşlarımızla" ifadesinin hemen ardından bir de "birlikte" kelimesi kullanılmış. "Arkadaşlarımızla" kelimesi zaten "birlikte" anlamını içerdiği için, "birlikte" kelimesinin tekrar kullanılması gereksiz bir tekrara yol açmıştır.
• Bu durum, tıpkı "geri iade etmek" veya "yukarı çıkmak" gibi ifadelerdeki gereksiz sözcük kullanımına benzer. "İade etmek" zaten "geri vermek" demektir; "çıkmak" eylemi de genellikle "yukarı" yönelimi ifade eder.
• Bu nedenle, cümlede "birlikte" kelimesi çıkarıldığında cümlenin anlamında hiçbir eksilme olmaz, hatta anlatım daha duru ve akıcı hale gelir: "Arkadaşlarımızla sinemaya gidip film izleyeceğiz."
• Şimdi seçeneklerimizi inceleyelim:
• A) Özne-yüklem uyumsuzluğu: Cümlede özne (biz - gizli özne) ve yüklem (izleyeceğiz) arasında bir uyumsuzluk yoktur. Bu nedenle A seçeneği doğru değildir.
• B) Gereksiz sözcük kullanımı: Evet, yukarıda açıkladığımız gibi "birlikte" kelimesi "arkadaşlarımızla" ifadesiyle zaten karşılanan bir anlamı tekrar ettiği için gereksiz kullanılmıştır. Bu, anlatım bozukluğunun tam da nedenidir.
• C) Tamlama yanlışlığı: Cümlede herhangi bir isim veya sıfat tamlaması hatası bulunmamaktadır. Bu nedenle C seçeneği doğru değildir.
• D) Mantık hatası: Cümlenin anlamında mantıksal bir çelişki veya hata yoktur. Sinemaya gidip film izlemek gayet mantıklı bir eylemdir. Bu nedenle D seçeneği doğru değildir.
• Tüm bu analizler sonucunda, anlatım bozukluğunun nedeninin gereksiz sözcük kullanımı olduğu açıkça görülmektedir.

Cevap B seçeneğidir.