Merhaba sevgili öğrenciler!
Bu soruda, akarsuların aşındırma faaliyetleri sonucunda oluşan ve suyun yüksekten düşerek aktığı özel bir yer şeklini bulmamız isteniyor. Akarsular, yataklarını aşındırırken farklı şekiller oluşturabilirler. Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) Menderes: Menderesler, akarsuların eğimin azaldığı yerlerde, yataklarını yana doğru aşındırarak oluşturduğu kıvrımlı büklümlerdir. Akarsu burada düşerek akmaz, aksine yavaşlar ve kıvrımlar çizerek ilerler. Bu nedenle doğru cevap değildir.
- B) Şelale: Şelaleler, akarsu yatağında ani bir eğim kırıklığı olduğunda, suyun yüksek bir yerden aşağıya doğru düşerek aktığı yer şekilleridir. Genellikle farklı dirençteki kayaçların yan yana bulunması ve akarsuyun daha yumuşak olanı aşındırması sonucu oluşurlar. Soruda bahsedilen "suyun düşerek aktığı yer şekli" tanımına tam olarak uymaktadır.
- C) Peribacası: Peribacaları, volkanik arazilerde, tüf tabakalarının üzerini örten daha sert bazalt veya andezit gibi kayaçların, akarsu ve rüzgar aşındırmasıyla oluşmuş, konik şekilli yer şekilleridir. Suyun düşerek aktığı bir yer şekli değildir. Bu nedenle doğru cevap değildir.
- D) Plato: Platolar (yaylalar), akarsular tarafından derin vadilerle yarılmış, çevresine göre yüksekte kalmış geniş düzlüklerdir. Akarsular platoları aşındırarak derin vadiler oluşturur ancak platonun kendisi suyun düşerek aktığı bir yer şekli değildir. Bu nedenle doğru cevap değildir.
Yukarıdaki açıklamalara göre, akarsuların aşındırma faaliyetleri sonucu oluşan ve suyun düşerek aktığı yer şekli Şelale'dir.
Cevap B seçeneğidir.
