Profaz nedir? Test 2

Bir hücrede profaz evresi gözlemlendiğinde;
I. İğ ipliklerinin oluşması
II. Kromozomların ekvatoral düzlemde dizilmesi
III. Homolog kromozomların sinapsis yapması
IV. Kromatin ipliklerin yoğunlaşması
Yukarıdaki olaylardan hangileri mitoz ve mayoz bölünmenin her ikisinde de görülür?

A) I ve II
B) I ve IV
C) II ve III
D) III ve IV

Sevgili öğrenciler, bu soruda hücre bölünmesinin en önemli evrelerinden biri olan profazı ve bu evrede gerçekleşen olayları mitoz ile mayoz bölünme açısından karşılaştıracağız. Her bir maddeyi dikkatlice inceleyelim:

• I. İğ ipliklerinin oluşması:
  • Hücre bölünmesi sırasında kromozomların hareketini sağlayan iğ iplikleri, hem mitoz bölünmenin profaz evresinde hem de mayoz bölünmenin profaz I ve profaz II evrelerinde oluşmaya başlar. Bu yapılar, kromozomların doğru bir şekilde ayrılmasında kritik rol oynar. Dolayısıyla bu olay her iki bölünme türünde de görülür.
• II. Kromozomların ekvatoral düzlemde dizilmesi:
  • Kromozomların hücrenin orta hattında (ekvatoral düzlemde) tek sıra halinde veya çiftler halinde dizilmesi, profaz evresinde değil, metafaz evresinde gerçekleşen bir olaydır. Mitozda metafazda, mayozda ise metafaz I (homolog kromozom çiftleri) ve metafaz II (kardeş kromatitler) evrelerinde görülür. Bu nedenle profaz evresinde her iki bölünmede de gözlenmez.
• III. Homolog kromozomların sinapsis yapması:
  • Sinapsis, homolog kromozomların birbirleriyle yan yana gelerek fiziksel olarak eşleşmesi anlamına gelir. Bu olay, genetik çeşitliliğin temelini oluşturan krossing-over'ın gerçekleştiği mayoz bölünmenin profaz I evresine özgüdür. Mitoz bölünmede homolog kromozomlar sinapsis yapmazlar. Dolayısıyla bu olay her iki bölünme türünde de görülmez.
• IV. Kromatin ipliklerin yoğunlaşması:
  • Hücre bölünmesi başlamadan önce çekirdekte dağınık halde bulunan kromatin iplikler, profaz evresinde kısalıp kalınlaşarak mikroskop altında görülebilir hale gelen belirgin kromozomları oluşturur. Bu yoğunlaşma süreci, hem mitoz bölünmenin profazında hem de mayoz bölünmenin profaz I ve profaz II evrelerinde gerçekleşir. Bu sayede kromozomlar, sonraki evrelerde düzenli bir şekilde ayrılabilir. Dolayısıyla bu olay her iki bölünme türünde de görülür.

Yukarıdaki analizlere göre, I (İğ ipliklerinin oluşması) ve IV (Kromatin ipliklerin yoğunlaşması) olayları hem mitoz hem de mayoz bölünmenin profaz evrelerinde gözlemlenir.

Cevap B seçeneğidir.