Bir öğrenci deneyde kütleyi elektronik teraziyle, hacmi dereceli silindirle ölçüyor. Daha sonra bu iki ölçümü kullanarak başka bir niceliği hesaplıyor.
Bu öğrenci aşağıdaki niceliklerden hangisini doğrudan ölçmek yerine hesaplama yoluyla bulmuştur?
A) Kütle
B) Hacim
C) Özkütle
D) Sıcaklık
Merhaba sevgili öğrenciler,
Bu soruda, bir öğrencinin yaptığı deneydeki ölçüm ve hesaplama yöntemlerini anlamamız gerekiyor. Fizik ve kimya deneylerinde bazı nicelikler doğrudan ölçülürken, bazıları ise ölçülen diğer nicelikler kullanılarak hesaplanır.
- Öncelikle, öğrencinin hangi nicelikleri doğrudan ölçtüğüne bakalım:
- Öğrenci, kütleyi elektronik teraziyle ölçüyor. Elektronik terazi, bir cismin kütlesini doğrudan gösteren bir ölçüm aracıdır. Dolayısıyla, Kütle doğrudan ölçülen bir niceliktir.
- Öğrenci, hacmi dereceli silindirle ölçüyor. Dereceli silindir, bir sıvının veya düzensiz bir katının hacmini (yer değiştirme yöntemiyle) doğrudan okumamızı sağlayan bir ölçüm aracıdır. Dolayısıyla, Hacim de doğrudan ölçülen bir niceliktir.
- Şimdi, öğrencinin bu iki ölçümü kullanarak hesapladığı niceliği bulmalıyız. Kütle ve hacim gibi temel nicelikler kullanılarak hesaplanan en yaygın niceliklerden biri özkütledir.
- Özkütle (yoğunluk), bir maddenin birim hacimdeki kütlesi olarak tanımlanır. Matematiksel olarak özkütle ($d$), kütle ($m$) ve hacim ($V$) arasındaki ilişki şu formülle ifade edilir: $d = \frac{m}{V}$.
- Bu formülden de anlaşılacağı gibi, özkütleyi bulmak için kütle ve hacim değerlerinin bilinmesi ve bu değerlerin birbirine bölünmesi gerekir. Yani özkütle, doğrudan bir ölçüm aracıyla (terazi veya dereceli silindir gibi) ölçülmez, kütle ve hacim ölçümleri kullanılarak hesaplanır.
- Diğer bir seçenek olan Sıcaklık ise termometre gibi bir ölçüm aracıyla doğrudan ölçülen bir niceliktir ve kütle ile hacimden hesaplanmaz.
Bu durumda, öğrencinin kütle ve hacim ölçümlerini kullanarak hesaplama yoluyla bulduğu nicelik özkütledir.
Cevap C seçeneğidir.
