1. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde doğrudan anlatım (alıntı cümle) için tırnak işareti doğru kullanılmıştır?
A) Ahmet "Yarın sınav var mı" diye sordu.Sevgili öğrenciler, bu soru doğrudan anlatım (alıntı cümle) için tırnak işaretlerinin doğru kullanımını anlamamızı istiyor. Doğrudan anlatımda, bir başkasının sözünü olduğu gibi aktarırız ve bu sözleri tırnak içine alırız. En önemli kurallardan biri, alıntı cümlenin kendine ait noktalama işaretinin (nokta, soru işareti, ünlem işareti vb.) tırnak işaretinin içinde kalmasıdır.
Bu seçenekte, alıntı cümle bir soru cümlesi olmasına rağmen ("Yarın sınav var mı"), soru işareti tırnak işaretinin içine konulmamıştır. Bu kullanım yanlıştır.
Bu seçenekte, alıntı cümlenin soru işareti tırnak işaretinin içine doğru bir şekilde yerleştirilmiştir. Ancak, cümlenin genel yapısı ve noktalama işaretlerinin akışı açısından diğer seçenekle karşılaştıralım.
Bu seçenekte de A seçeneğinde olduğu gibi, alıntı cümle bir soru cümlesi olmasına rağmen soru işareti tırnak işaretinin içine konulmamıştır. Bu kullanım da yanlıştır.
Bu seçenekte, alıntı cümle ("Yarın sınav var mı?") tırnak içine alınmış ve soru işareti doğru bir şekilde tırnak işaretinin içine yerleştirilmiştir. Ayrıca, alıntı cümlenin ardından gelen "diye sordu öğretmen" kısmı, alıntıyı yapan kişiyi ve eylemi belirtir. Burada "öğretmen" kelimesinin küçük harfle başlaması da doğrudur, çünkü alıntıdan sonra gelen bu kısım yeni bir cümle başlatmaz, alıntının devamı niteliğindedir. Bu yapı, doğrudan anlatımın en net ve doğru kullanımlarından biridir.
A ve C seçenekleri, alıntı cümlenin soru işareti eksikliği nedeniyle kesinlikle yanlıştır. B ve D seçenekleri arasında ise, D seçeneği doğrudan anlatımın en yaygın ve kurallara en uygun biçimlerinden birini sergiler. Alıntı cümlenin kendi noktalama işaretini tırnak içinde barındırması kuralına en eksiksiz uyan ve genel cümle yapısı itibarıyla en doğru olan D seçeneğidir.
Cevap D seçeneğidir.
