Sevgili öğrenciler, bu soru bitkilerdeki yaşamsal bir fonksiyon olan madde taşınmasıyla ilgili önemli bir konuyu ele alıyor. Bitkilerin hayatta kalması için su, mineraller ve besin maddelerinin bitkinin her yerine ulaştırılması gerekir. İşte bu görevi üstlenen özel dokular vardır.
- Öncelikle soruyu dikkatlice okuyalım: "Bir bitki hücresinin farklılaşarak ksilem (odun borusu) veya floem (soymuk borusu) haline gelmesi sonucu oluşan, su ve mineral taşınmasından sorumlu doku hangisidir?"
- Burada anahtar kelimeler "ksilem", "floem" ve "su ve mineral taşınması"dır.
- Ksilem (Odun borusu): Bitkilerde köklerden alınan su ve mineralleri yapraklara ve bitkinin diğer üst kısımlarına taşıyan dokudur. Aynı zamanda bitkiye destek de sağlar.
- Floem (Soymuk borusu): Yapraklarda fotosentez sonucu üretilen besin maddelerini (şekerleri) bitkinin köklerine, meyvelerine ve büyüme bölgelerine taşıyan dokudur.
- Gördüğümüz gibi, hem ksilem hem de floem, bitki içinde maddelerin bir yerden başka bir yere taşınmasından sorumludur. Bu iki doku, bitkilerdeki "taşıma sistemi"nin temelini oluşturur.
- Şimdi seçenekleri inceleyelim:
- A) Temel doku: Bitkide boşlukları dolduran, fotosentez, depolama ve destek gibi çeşitli görevleri olan dokulardır (parenkima, kollenkima, sklerenkima gibi). Su ve mineral taşınması birincil görevi değildir.
- B) Destek doku: Bitkiye mekanik destek sağlayan dokulardır (kollenkima ve sklerenkima). Ksilem de bir miktar destek sağlasa da, soruda vurgulanan asıl görev "taşıma"dır.
- C) Salgı doku: Bitkide çeşitli maddeleri (reçine, nektar, enzimler vb.) üreten ve salgılayan özel hücrelerden oluşur. Taşıma görevi yoktur.
- D) İletim doku: Bitkilerde su, mineraller ve organik besin maddelerinin uzun mesafeli taşınmasından sorumlu olan doku sistemidir. Ksilem ve floem, iletim dokunun temel bileşenleridir. Soruda bahsedilen ksilem ve floem, doğrudan iletim doku sistemine aittir.
- Bu durumda, su ve mineral taşınmasından sorumlu olan ve ksilem ile floemi içeren doku sistemi iletim dokudur.
Cevap D seçeneğidir.
