Meddah nedir ve özellikleri Test 2

Meddahın hikâyesine başlarken söylediği "Haak dostum Haak!" sözünün işlevi nedir?

A) Seyircileri susturmak
B) Hikâyeyi bitirmek
C) Dikkat çekmek ve başlangıç yapmak
D) Kahramanları tanıtmak

Sevgili öğrenciler, bu soruda meddah geleneğinde önemli bir başlangıç ifadesinin işlevini inceliyoruz. Meddah, tek kişilik bir gösteri sanatçısıdır ve hikâyelerini anlatmaya başlarken belirli ritüelleri vardır. Şimdi "Haak dostum Haak!" ifadesinin ne anlama geldiğini ve neden kullanıldığını adım adım açıklayalım:

• Meddah Kimdir? Meddah, genellikle bir meydanda veya kahvehanede, yüksekçe bir yere oturarak, elindeki baston ve mendil gibi aksesuarlarla çeşitli karakterleri canlandırarak hikâyeler anlatan geleneksel bir halk sanatçısıdır. Dinleyicileri hem güldürür hem de düşündürür.
• "Haak dostum Haak!" İfadesinin Anlamı: Bu ifade, meddahın hikâyesine başlamadan önce kullandığı, bir nevi "Ey dinleyiciler, dikkat kesilin!" anlamına gelen bir sesleniş, bir nida'dır. "Haak" kelimesi, "hak" kelimesinden türemiş olup, "gerçek, doğru" gibi anlamlar taşıyabilir ve burada bir tür yemin veya dikkat çekme ünlemi olarak kullanılır.
• İfadenin Temel İşlevleri: Bu söz, meddahın gösterisine başlarken üç ana amaca hizmet eder:

  1. Dikkat Çekmek: Meddah, hikâyesine başlamadan önce kalabalığın dikkatini toplamak, sohbeti kesmek ve tüm gözleri üzerine çekmek ister. Bu güçlü sesleniş, tam da bu amaca hizmet eder.

  2. Başlangıcı İşaret Etmek: Bu söz, aynı zamanda hikâyenin resmi olarak başladığını, artık dinleme zamanının geldiğini dinleyicilere duyurur. Bir nevi "perde açıldı" demektir.

  3. Ortam Yaratmak: Meddah, bu ifadeyle dinleyicileri hikâyenin atmosferine hazırlar, onları kendi dünyasına davet eder.

• Seçeneklerin Değerlendirilmesi:

  A) Seyircileri susturmak: Bu ifade, dikkat çekerek bir sessizlik sağlamaya yardımcı olabilir ancak birincil amacı "susturmak" değil, "dikkat çekmektir". Susturmak, dikkat çekmenin bir sonucu olabilir.

  B) Hikâyeyi bitirmek: Bu ifade, hikâyenin başında kullanılır, sonunda değil. Dolayısıyla bu seçenek yanlıştır.

  C) Dikkat çekmek ve başlangıç yapmak: Yukarıda açıkladığımız gibi, bu ifade tam olarak dinleyicilerin dikkatini toplamak ve hikâyenin başladığını duyurmak için kullanılır. Bu, en doğru ve kapsayıcı açıklamadır.

  D) Kahramanları tanıtmak: Bu ifade, hikâyenin kahramanlarını tanıtmaz. Kahramanlar hikâyenin ilerleyen bölümlerinde tanıtılır.

Bu açıklamalar ışığında, meddahın "Haak dostum Haak!" sözünün temel işlevi, dinleyicilerin dikkatini çekmek ve anlatacağı hikâyeye bir başlangıç yapmaktır.

Cevap C seçeneğidir.