SI sisteminde 7 temel büyüklük bulunmaktadır. Aşağıdaki seçeneklerden hangisinde verilen büyüklüklerin tamamı temel büyüklüktür?
A) Kütle, zaman, hız
B) Elektrik akımı, sıcaklık, ışık şiddeti
C) Kuvvet, enerji, güç
D) Alan, hacim, yoğunluk
Sevgili öğrenciler,
Bu soruda, SI (Uluslararası Birim Sistemi) sistemindeki temel büyüklükleri doğru bir şekilde içeren seçeneği bulmamız isteniyor. Fizikte büyüklükler temel ve türetilmiş olmak üzere iki ana kategoriye ayrılır.
Temel Büyüklükler: Başka hiçbir büyüklüğe bağlı olmayan, kendi başına tanımlanabilen büyüklüklerdir. SI sisteminde 7 tane temel büyüklük vardır. Bunları hatırlayalım:
- Uzunluk (birimi metre, $m$)
- Kütle (birimi kilogram, $kg$)
- Zaman (birimi saniye, $s$)
- Sıcaklık (birimi Kelvin, $K$)
- Madde Miktarı (birimi mol, $mol$)
- Elektrik Akımı (birimi Amper, $A$)
- Işık Şiddeti (birimi kandela, $cd$)
Türetilmiş Büyüklükler: Temel büyüklükler kullanılarak matematiksel işlemlerle (çarpma, bölme vb.) elde edilen büyüklüklerdir. Örneğin hız, kuvvet, enerji, güç, alan, hacim, yoğunluk gibi büyüklükler türetilmiştir.
Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) Kütle, zaman, hız: Kütle ve zaman temel büyüklüklerdir. Ancak hız, uzunluk ve zamanın oranı ($hız = uzunluk / zaman$) olduğu için türetilmiş bir büyüklüktür. Bu nedenle A seçeneği doğru değildir.
- B) Elektrik akımı, sıcaklık, ışık şiddeti: Elektrik akımı, sıcaklık ve ışık şiddeti yukarıda listelediğimiz 7 temel büyüklük arasında yer almaktadır. Bu nedenle B seçeneği doğru cevaptır.
- C) Kuvvet, enerji, güç: Kuvvet ($kuvvet = kütle \times ivme$), enerji ($enerji = kuvvet \times yol$) ve güç ($güç = enerji / zaman$) gibi büyüklüklerin hepsi temel büyüklükler kullanılarak türetilmiş büyüklüklerdir. Bu nedenle C seçeneği doğru değildir.
- D) Alan, hacim, yoğunluk: Alan ($alan = uzunluk \times uzunluk$), hacim ($hacim = uzunluk \times uzunluk \times uzunluk$) ve yoğunluk ($yoğunluk = kütle / hacim$) gibi büyüklüklerin hepsi temel büyüklükler kullanılarak türetilmiş büyüklüklerdir. Bu nedenle D seçeneği doğru değildir.
Cevap B seçeneğidir.
