Flor, klor, brom ve iyot elementleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
A) Elektron alma istekleri F > Cl > Br > I şeklindedir
B) Oda koşullarında fiziksel halleri gaz, gaz, sıvı, katıdır
C) İndirgen özellikleri periyotta soldan sağa doğru artar
D) Metallerle iyonik bileşik oluşturma eğilimleri yüksektir
Merhaba sevgili öğrenciler!
Bu soruda, periyodik tablonun 17. grubunda yer alan halojenler olarak bilinen flor (F), klor (Cl), brom (Br) ve iyot (I) elementlerinin özelliklerini değerlendireceğiz. Her bir seçeneği dikkatlice inceleyelim ve doğru olmayan ifadeyi bulalım.
A) Elektron alma istekleri F > Cl > Br > I şeklindedir
- Halojenler, son yörüngelerinde 7 elektron bulunduran ve kararlı oktet yapısına ulaşmak için 1 elektron almaya çok istekli olan ametallerdir.
- Aynı grupta (17. grup) yukarıdan aşağıya doğru inildikçe atom çapı artar. Atom çapı arttıkça, çekirdeğin dış yörüngedeki elektronlara uyguladığı çekim kuvveti azalır.
- Bu durum, elektron alma isteğini (elektronegatifliği) azaltır.
- Dolayısıyla, elektron alma isteği en büyük olan flor (F) iken, en küçük olan iyottur (I). Sıralama $F > Cl > Br > I$ şeklindedir.
- Bu ifade doğrudur.
B) Oda koşullarında fiziksel halleri gaz, gaz, sıvı, katıdır
- Halojenler, moleküler yapıda ($F_2, Cl_2, Br_2, I_2$) bulunan elementlerdir.
- Aynı grupta yukarıdan aşağıya doğru inildikçe molekül kütlesi artar. Molekül kütlesi arttıkça, moleküller arası çekim kuvvetleri (London kuvvetleri) de artar.
- Bu artış, erime ve kaynama noktalarını yükseltir.
- Oda koşullarında ($25^\circ C$):
- Flor ($F_2$) ve Klor ($Cl_2$) gaz halindedir.
- Brom ($Br_2$) sıvı haldedir.
- İyot ($I_2$) katı haldedir.
- Bu ifade doğrudur.
C) İndirgen özellikleri periyotta soldan sağa doğru artar
- İndirgen özellik, bir maddenin elektron verme ve dolayısıyla başka bir maddeyi indirgeme yeteneğidir. Kendisi bu sırada yükseltgenir.
- Genel olarak, periyodik tabloda bir periyotta soldan sağa doğru gidildikçe metalik özellik azalır, ametalik özellik artar.
- Metalik özellik, elektron verme eğilimi (indirgen özellik) ile doğrudan ilişkilidir. Ametalik özellik ise elektron alma eğilimi (yükseltgen özellik) ile ilişkilidir.
- Bu nedenle, bir periyotta soldan sağa doğru gidildikçe elektron verme eğilimi azalır, yani indirgen özellik azalır. Tam tersine, yükseltgen özellik artar.
- Örneğin, 3. periyotta sodyum (Na) çok güçlü bir indirgen iken, klor (Cl) çok güçlü bir yükseltgendir.
- Bu ifade, periyodik özelliklerin genel eğilimine göre yanlıştır.
D) Metallerle iyonik bileşik oluşturma eğilimleri yüksektir
- Halojenler, son yörüngelerinde 7 elektron bulundurdukları için kararlı oktet yapısına ulaşmak amacıyla 1 elektron almaya çok isteklidirler.
- Metaller ise son yörüngelerindeki elektronları vererek kararlı hale geçme eğilimindedirler.
- Bir metal elektron vererek pozitif yüklü bir iyon (katyon) oluştururken, bir halojen elektron alarak negatif yüklü bir iyon (anyon) oluşturur.
- Zıt yüklü bu iyonlar arasında güçlü elektrostatik çekim kuvvetleri ile iyonik bağ oluşur.
- Halojenlerin elektron alma isteği çok yüksek olduğu için, metallerle kolayca ve güçlü iyonik bileşikler oluştururlar (örneğin, NaCl, KF, MgBr$_2$).
- Bu ifade doğrudur.
Yukarıdaki analizler sonucunda, "İndirgen özellikleri periyotta soldan sağa doğru artar" ifadesinin yanlış olduğu açıkça görülmektedir.
Cevap C seçeneğidir.
