Eşeyli üreme ve mayoz bölünme ilişkisi Test 2

Bir hücrenin mayoz bölünme geçirdiği, oluşan hücrelerin kromozom sayısının yarıya indiği ve genetik çeşitliliğin arttığı gözlemlenmiştir.
Bu durumla ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

A) Oluşan hücrelerde DNA miktarı ana hücrenin yarısı kadardır
B) Tetrat oluşumu gözlenmiştir
C) Oluşan hücreler mitoz bölünme geçiremez
D) Kromozom sayısı nesiller boyu sabit kalır

Merhaba sevgili öğrenciler! Mayoz bölünme, canlıların üremesi ve genetik çeşitliliğin sağlanması için hayati bir süreçtir. Sorumuz, mayoz bölünmenin temel özelliklerini anlamamızı istiyor. Şimdi seçenekleri adım adım inceleyelim:

• A) Oluşan hücrelerde DNA miktarı ana hücrenin yarısı kadardır

  Mayoz bölünme başlamadan önce ana hücrenin DNA'sı eşlenir ve DNA miktarı iki katına çıkar (örneğin, $2C$'den $4C$'ye). Mayoz I sonunda DNA miktarı yarıya iner ($2C$), Mayoz II sonunda ise tekrar yarıya inerek başlangıçtaki ana hücrenin (eşlenme öncesi) DNA miktarının yarısı kadar olur ($1C$). Yani, mayoz sonucu oluşan haploit hücrelerin DNA miktarı, ana diploit hücrenin DNA miktarının yarısı kadardır. Bu ifade doğrudur.

• B) Tetrat oluşumu gözlenmiştir

  Tetrat oluşumu, mayoz bölünmenin Prophase I evresinde homolog kromozomların yan yana gelerek oluşturduğu dört kromatitli yapıdır. Bu evrede krossing-over (parça değişimi) gerçekleşir ve genetik çeşitliliğin temelini oluşturur. Soru metninde "genetik çeşitliliğin arttığı gözlemlenmiştir" ifadesi, tetrat oluşumunun ve krossing-over'ın gerçekleştiğini açıkça gösterir. Bu ifade doğrudur.

• C) Oluşan hücreler mitoz bölünme geçiremez

  Mayoz bölünme sonucu oluşan hücreler genellikle gametlerdir (üreme hücreleri) veya sporlardır. Hayvanlarda oluşan gametler (sperm ve yumurta) genellikle mitoz bölünme geçirmezler; doğrudan döllenmeye katılırlar. Ancak, bitkilerde ve bazı mantarlarda mayoz sonucu oluşan haploit sporlar, mitoz bölünmeler geçirerek çok hücreli haploit yapılar (gametofitler) oluşturabilirler. Bu nedenle, "geçiremez" gibi kesin bir ifade kullanmak yanlıştır. Bazı durumlarda mayoz ürünleri mitoz geçirebilir. Bu ifade yanlıştır.

• D) Kromozom sayısı nesiller boyu sabit kalır

  Mayoz bölünme, kromozom sayısını yarıya indirir (örneğin, $2n$'den $n$'e). Döllenme sırasında ise iki haploit gamet ($n+n$) birleşerek tekrar diploit kromozom sayısına sahip bir zigotu ($2n$) oluşturur. Bu döngü sayesinde, türlerin kendine özgü kromozom sayısı nesiller boyunca sabit kalır. Bu ifade doğrudur.

Yukarıdaki açıklamalara göre, mayoz bölünme sonucu oluşan hücrelerin her zaman mitoz bölünme geçiremeyeceği ifadesi yanlıştır.

Cevap C seçeneğidir.