AgNO₃ + NaCl → AgCl + NaNO₃ tepkimesi ile ilgili;
I. Çözünürlüğü az olan AgCl çöker
II. Çift yer değiştirme tepkimesidir
III. İyonlar arasında yer değişimi olur
ifadelerinden hangileri doğrudur?
Sevgili öğrenciler, bu soruda kimyasal tepkimelerin temel özelliklerini ve sınıflandırmalarını inceleyeceğiz. Verilen tepkimeyi adım adım analiz ederek doğru ifadeleri bulalım.
Tepkimemiz: $AgNO_3 + NaCl \rightarrow AgCl + NaNO_3$
Bu ifadeyi değerlendirmek için çözünürlük kurallarını hatırlamamız gerekir. Gümüş nitrat ($AgNO_3$) ve sodyum klorür ($NaCl$) suda iyi çözünen bileşiklerdir. Ancak, gümüş klorür ($AgCl$) suda çözünmeyen veya çok az çözünen bir bileşiktir. Bu tür tepkimelerde, çözünürlüğü az olan ürün katı halde dibe çöker ve bu olaya çökelme denir. Gümüş klorür, beyaz bir çökelti olarak bilinir. Dolayısıyla, bu ifade doğrudur.
Çift yer değiştirme (veya metatez) tepkimeleri, iki farklı bileşiğin katyon ve anyonlarının yer değiştirerek yeni bileşikler oluşturduğu tepkimelerdir. Verilen tepkimede, $AgNO_3$ bileşiğindeki gümüş iyonu ($Ag^+$) ile $NaCl$ bileşiğindeki klor iyonu ($Cl^-$) birleşerek $AgCl$ oluştururken; $NaCl$ bileşiğindeki sodyum iyonu ($Na^+$) ile $AgNO_3$ bileşiğindeki nitrat iyonu ($NO_3^-$) birleşerek $NaNO_3$ oluşturur. İyonlar karşılıklı olarak yer değiştirmiştir. Bu tanıma tamamen uyar. Dolayısıyla, bu ifade doğrudur.
Bu ifade, çift yer değiştirme tepkimelerinin temel mekanizmasını açıklar. Tepkimeye giren $AgNO_3$ ve $NaCl$ bileşikleri suda iyonlarına ayrışır: $Ag^+$ ve $NO_3^-$ ile $Na^+$ ve $Cl^-$. Tepkime sırasında bu iyonlar yeni eşleşmeler yaparak ürünleri oluşturur. Yani, $Ag^+$ iyonu $Cl^-$ iyonu ile, $Na^+$ iyonu ise $NO_3^-$ iyonu ile yer değiştirir. Bu, çift yer değiştirme tepkimesinin tam olarak gerçekleşme şeklidir. Dolayısıyla, bu ifade de doğrudur.
Yukarıdaki analizler sonucunda, verilen üç ifadenin de doğru olduğunu görmekteyiz.
Cevap D seçeneğidir.
