Cümlenin ögeleri LGS Test 2

1. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde "zarf tümleci" vurgulanmıştır?

A) Ayşe, dün akşam sinemaya gitmiş.
B) Babam bize yeni bir araba aldı.
C) Öğrenciler sınavda çok heyecanlandı.
D) Mavi gözlü çocuk bahçede top oynuyor.

Sevgili öğrenciler, bu soruda cümlenin ögelerinde vurgunun nasıl yapıldığını anlamamız gerekiyor. Türkçede vurgu, genellikle yüklemden (fiil veya isim soylu yüklem) hemen önceki öge üzerindedir. Yani, yüklemden önce hangi öge geliyorsa, o öge vurgulanmış demektir. Şimdi seçenekleri bu bilgi ışığında adım adım inceleyelim:

• A) Ayşe, dün akşam sinemaya gitmiş.

  Bu cümlede yüklem "gitmiş" kelimesidir. Yüklemden hemen önceki öge "sinemaya" kelimesidir. "Sinemaya" kelimesi, nereye sorusuna cevap verdiği için yer tamlayıcısı (dolaylı tümleç) görevindedir. Dolayısıyla bu cümlede yer tamlayıcısı vurgulanmıştır.

• B) Babam bize yeni bir araba aldı.

  Bu cümlede yüklem "aldı" kelimesidir. Yüklemden hemen önceki öge "yeni bir araba" kelime grubudur. "Yeni bir araba" kelime grubu, ne aldı sorusuna cevap verdiği için belirtisiz nesne görevindedir. Dolayısıyla bu cümlede belirtisiz nesne vurgulanmıştır.

• C) Öğrenciler sınavda çok heyecanlandı.

  Bu cümlede yüklem "heyecanlandı" kelimesidir. Yüklemden hemen önceki öge "çok" kelimesidir. "Çok" kelimesi, ne kadar heyecanlandı sorusuna cevap verdiği için zarf tümleci (miktar zarfı) görevindedir. Dolayısıyla bu cümlede zarf tümleci vurgulanmıştır. Bu, aradığımız cevaptır!

• D) Mavi gözlü çocuk bahçede top oynuyor.

  Bu cümlede yüklem "oynuyor" kelimesidir. Yüklemden hemen önceki öge "top" kelimesidir. "Top" kelimesi, ne oynuyor sorusuna cevap verdiği için belirtisiz nesne görevindedir. Dolayısıyla bu cümlede belirtisiz nesne vurgulanmıştır.

Yukarıdaki analizlere göre, zarf tümlecinin vurgulandığı cümle C seçeneğidir.

Cevap C seçeneğidir.