Basit, türemiş, birleşik kelimeler nedir Test 2

🎓 Basit, türemiş, birleşik kelimeler nedir Test 2 - Ders Notu

Bu ders notu, "Basit, türemiş, birleşik kelimeler nedir Test 2" kapsamında karşılaşacağınız kelime türlerini temelden anlamanıza yardımcı olacak sade ve anlaşılır bilgiler sunar.

📌 Basit Kelimeler

Basit kelimeler, herhangi bir yapım eki almamış, yani anlamını veya türünü değiştiren bir ek almamış kelimelerdir. Kök halindedirler veya sadece çekim ekleri (hal ekleri, iyelik ekleri, çoğul ekleri, zaman ekleri vb.) almışlardır.

• 📝 Kelimenin kök hali, basit kelimenin temelidir.
• 💡 Basit kelimeler, çekim eki alabilirler ama bu ekler kelimenin anlamını veya türünü (isimden fiile, fiilden isme gibi) değiştirmez.
• Örnekler: "ev" (kök), "evler" (çoğul eki almış), "eve" (yönelme hal eki almış), "geldi" (zaman eki almış fiil).

💡 İpucu: Bir kelimenin basit olup olmadığını anlamak için, ondan tüm ekleri çıkarın. Geriye kalan anlamlı parça (kök) hala aynı temel anlamı taşıyorsa ve hiçbir yapım eki yoksa o kelime basittir.

📌 Türemiş Kelimeler

Türemiş kelimeler, kök veya gövde halindeki bir kelimeye yapım eki getirilerek oluşturulan yeni kelimelerdir. Yapım ekleri, kelimenin anlamını tamamen değiştirir veya kelimenin türünü (isimden fiil, fiilden isim vb.) değiştirir.

• 📝 Yapım ekleri, yeni bir kelime türetir ve bu yeni kelimenin kök kelimeyle anlam ilişkisi olsa da, artık farklı bir kavramı ifade eder.
• 💡 Bir kelimeye birden fazla yapım eki gelebilir ve her ek yeni bir türemiş kelime oluşturur.
• Örnekler: "göz" (isim) -> "gözlük" (isim, yapım eki -lük), "oku" (fiil) -> "okul" (isim, yapım eki -ul), "sev" (fiil) -> "sevgi" (isim, yapım eki -gi).

⚠️ Dikkat: Çekim ekleri kelimeyi türemiş yapmaz! "Ev-ler" basitken, "ev-li" (evlilik) türemiştir çünkü "-li" yapım ekidir ve "evi olan" anlamını katar.

📌 Birleşik Kelimeler

Birleşik kelimeler, en az iki farklı kelimenin bir araya gelerek yeni bir anlam veya kavram oluşturmasıyla meydana gelen kelimelerdir. Bu kelimeler tek bir varlığı, kavramı veya eylemi karşılar.

• 📝 Birleşik kelimeler, farklı kelime türlerinin (isim + isim, isim + fiil, fiil + fiil, sıfat + isim vb.) birleşmesiyle oluşabilir.
• 💡 Birleşik kelimeler bazen bitişik yazılırken (örneğin "kabataş", "hanımeli"), bazen de ayrı yazılır (örneğin "ana dili", "kuş palazı"). Yazım kurallarına dikkat etmek önemlidir.
• Örnekler: "denizaltı" (deniz + altı), "gecekondu" (gece + kondu), "mirasyedi" (miras + yedi), "açıkgöz" (açık + göz).

📝 Unutma: Birleşik kelimelerdeki her bir kelime tek başına bir anlam taşırken, bir araya geldiklerinde tamamen farklı, yeni bir anlam kazanırlar. Örneğin "kara" ve "biber" ayrı ayrı anlamlıyken, "karabiber" tamamen farklı bir baharatı ifade eder.