Anlatım biçimleri TYT Test 2

Güneşin doğuşuyla birlikte uyanan köy, yavaş yavaş hareketlenmeye başladı. Kadınlar tandır başında ekmek pişirirken, erkekler tarlalara doğru yola koyuldu. Çocukların cıvıl cıvıl sesleri ise köy meydanında yankılanıyordu.
Bu parçanın anlatımında ağırlıklı olarak hangi anlatım biçimi kullanılmıştır?

A) Öyküleme
B) Betimleme
C) Açıklama
D) Tartışma

Merhaba sevgili öğrenciler!

Bu soruda, verilen bir metin parçasının anlatımında ağırlıklı olarak hangi anlatım biçiminin kullanıldığını bulmamız isteniyor. Haydi, metni dikkatlice inceleyelim ve seçenekleri değerlendirelim.

• Metni Anlayalım:

  Verilen metin şu şekilde:

  "Güneşin doğuşuyla birlikte uyanan köy, yavaş yavaş hareketlenmeye başladı. Kadınlar tandır başında ekmek pişirirken, erkekler tarlalara doğru yola koyuldu. Çocukların cıvıl cıvıl sesleri ise köy meydanında yankılanıyordu."

  Bu metinde bir köyün sabah saatlerindeki hareketliliği anlatılıyor. Olaylar birbiri ardına sıralanıyor: köy uyanıyor, kadınlar ekmek pişiriyor, erkekler tarlaya gidiyor, çocuklar ses çıkarıyor. Yani, bir zaman akışı içinde gerçekleşen eylemler ve durumlar aktarılıyor.

• Anlatım Biçimlerini Hatırlayalım:
  • Öyküleme (Hikaye Etme): Bir olayın, durumun veya yaşantının zaman ve mekan içinde bir akışla aktarılmasıdır. Olaylar zinciri, kahramanlar ve zaman unsurları önemlidir. "Ne oldu?" sorusuna cevap verir.
  • Betimleme (Tasvir Etme): Varlıkların, kişilerin, yerlerin veya durumların belirgin özelliklerini, okuyucunun zihninde canlandıracak şekilde sözcüklerle resmetmektir. "Nasıl?" sorusuna cevap verir. Genellikle durağandır.
  • Açıklama: Bir konu hakkında bilgi vermek, öğretmek, aydınlatmak amacıyla kullanılan anlatım biçimidir. Nesnel bir dil kullanılır. "Nedir?" sorusuna cevap verir.
  • Tartışma: Bir düşünceyi savunmak veya çürütmek, okuyucuyu ikna etmek amacıyla kullanılan anlatım biçimidir. Karşıt görüşler sunulur.
• Metni Seçeneklerle Karşılaştıralım:
  • Metinde bir köyün sabahki hareketliliği, yani bir dizi olay ve eylem anlatılıyor. "Köy hareketlenmeye başladı," "kadınlar ekmek pişirirken," "erkekler yola koyuldu," "çocukların sesleri yankılanıyordu" gibi ifadeler, bir zaman akışı içinde gerçekleşen olayları gösterir. Bu durum, Öyküleme'nin temel özelliğidir.
  • Metinde bazı görsel unsurlar olsa da (tandır, tarlalar, köy meydanı), asıl amaç bu yerleri veya kişileri detaylıca tasvir etmek değil, onların içinde bulundukları eylemleri ve durumu anlatmaktır. Bu nedenle ağırlıklı olarak Betimleme diyemeyiz.
  • Metin bize herhangi bir konuda bilgi vermiyor, bir kavramı açıklamıyor. Bu yüzden Açıklama olamaz.
  • Metin herhangi bir düşünceyi savunmuyor veya çürütmüyor, okuyucuyu ikna etmeye çalışmıyor. Bu yüzden Tartışma olamaz.
• Sonuç:

  Metin, köyün sabah uyanışını ve insanların gün başlangıcındaki eylemlerini bir olaylar zinciri şeklinde aktardığı için, anlatımında ağırlıklı olarak öyküleme biçimi kullanılmıştır.

Cevap A seçeneğidir.