1. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde niteleme sıfatı kullanılmamıştır?
A) Uzun yolculuk sonunda köye ulaştık.
B) Şu evler yeni yapıldı.
C) Beş kişi sinemaya gideceğiz.
D) Güzel günler bizi bekliyor.
Merhaba sevgili öğrenciler!
Bugünkü sorumuz, Türkçede sıfatlar konusunun önemli bir bölümü olan "niteleme sıfatları" ile ilgili. Bir ismin özelliğini, durumunu, rengini, biçimini kısacası "nasıl" olduğunu belirten kelimelere niteleme sıfatı deriz. Niteleme sıfatları, isme sorulan "nasıl?" sorusuna cevap verir.
Şimdi seçenekleri adım adım inceleyelim:
- A) Uzun yolculuk sonunda köye ulaştık.
- Burada "yolculuk" bir isimdir. "Nasıl yolculuk?" diye sorduğumuzda cevabımız "Uzun" olur. "Uzun" kelimesi, yolculuğun bir niteliğini belirttiği için niteleme sıfatıdır. Dolayısıyla bu seçenekte niteleme sıfatı kullanılmıştır.
- B) Şu evler yeni yapıldı.
- Bu cümlede "evler" isimdir. "Şu" kelimesi evleri işaret ettiği için işaret sıfatıdır. "Yeni" kelimesi ise "yapıldı" fiilini niteleyerek zarf görevi üstleniyor gibi görünse de, cümlenin anlam bütünlüğü içinde "evler"in "yeni yapılmış olma" durumunu, yani bir niteliğini de belirtmektedir. Evlerin "nasıl" olduğu sorusuna "yeni" (yapılmış) şeklinde bir cevap verilebileceği için, "yeni" kelimesi bu bağlamda niteleme sıfatı olarak da kabul edilebilir. Dolayısıyla bu seçenekte de bir niteleme sıfatı olduğu varsayılabilir.
- C) Beş kişi sinemaya gideceğiz.
- Burada "kişi" bir isimdir. "Nasıl kişi?" diye sorduğumuzda bu soruya cevap veren bir kelime yoktur. "Beş" kelimesi ise kişilerin sayısını belirttiği için sayı sıfatıdır. Niteleme sıfatı değildir. Bu cümlede niteleme sıfatı kullanılmamıştır.
- D) Güzel günler bizi bekliyor.
- Burada "günler" bir isimdir. "Nasıl günler?" diye sorduğumuzda cevabımız "Güzel" olur. "Güzel" kelimesi, günlerin bir niteliğini belirttiği için niteleme sıfatıdır. Dolayısıyla bu seçenekte niteleme sıfatı kullanılmıştır.
Yukarıdaki incelemeler sonucunda, niteleme sıfatının kullanılmadığı tek seçenek C seçeneğidir.
Cevap C seçeneğidir.
