Sevgili öğrenciler,
Bir deney raporunda "bağımlı değişken" ve "bağımsız değişken" kavramlarının nerede açıkça belirtilmesi gerektiği, deneyin mantığını ve amacını anlamak için kritik öneme sahiptir. Şimdi bu kavramları ve raporun bölümlerini adım adım inceleyelim:
- Bağımsız Değişken Nedir? Bir deneyde, araştırmacının kasıtlı olarak değiştirdiği, manipüle ettiği veya kontrol ettiği değişkendir. Bu değişkenin, başka bir değişken üzerindeki etkisini gözlemlemek isteriz.
- Bağımlı Değişken Nedir? Bağımsız değişkenin değiştirilmesi sonucunda gözlemlediğimiz, ölçtüğümüz veya kaydettiğimiz değişkendir. Bağımsız değişkene "bağımlı" olarak değişmesi beklenen sonuçtur.
- Deney Raporunun Bölümleri ve Değişkenlerin Yeri:
- A) Kaynakça: Bu bölüm, raporu yazarken kullanılan tüm kitap, makale, web sitesi gibi kaynakların listelendiği yerdir. Değişkenlerin tanımıyla doğrudan bir ilgisi yoktur.
- B) Özet: Raporun tamamının kısa bir özeti niteliğindedir. Deneyin amacı, kullanılan yöntem, temel bulgular ve sonuçlar çok kısa ve genel hatlarıyla belirtilir. Değişkenler burada dolaylı olarak geçebilir ancak açıkça tanımlandığı veya belirtildiği ana bölüm değildir.
- C) Giriş (Amaç kısmında): İşte doğru yer burasıdır! Giriş bölümü, deneyin arka planını, ilgili literatürü ve en önemlisi deneyin amacını ve araştırma sorusunu ortaya koyar. Deneyin amacı belirtilirken, neyin değiştirileceği (bağımsız değişken) ve bu değişikliğin neyi etkilemesinin beklendiği (bağımlı değişken) açıkça ifade edilmelidir. Hipotez (varsayım) de genellikle bu bölümde belirtilir ve hipotez, bağımsız ve bağımlı değişkenler arasındaki ilişkiyi tanımlar. Bu nedenle, bağımsız ve bağımlı değişkenler, deneyin amacını ve neyi test ettiğinizi açıklarken net bir şekilde belirtilmelidir.
- D) Sonuç: Bu bölüm, deneyden elde edilen bulguların özetlendiği, hipotezin desteklenip desteklenmediğinin tartışıldığı ve deneyin sınırlılıklarının belirtildiği yerdir. Değişkenler burada tekrar anılabilir ancak ilk kez tanımlandığı veya açıkça belirtildiği bölüm değildir.
Özetle, bir deneyin neyi araştırdığını ve nasıl araştırılacağını okuyucuya ilk kez tanıttığınız yer olan Giriş bölümü, özellikle de deneyin amacını açıkladığınız kısım, bağımsız ve bağımlı değişkenleri açıkça belirtmek için en uygun yerdir. Bu sayede okuyucu, deneyin temel yapısını ve neyin test edildiğini baştan itibaren net bir şekilde anlar.
Cevap C seçeneğidir.
