Cümle bilgisi 2. sınıf Test 2

3. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde eş sesli (sesteş) bir kelime kullanılmıştır?

A) Kırda güzel çiçekler var.
B) Kalemimi masaya koydum.
C) Bu yaz tatilinde denize gideceğiz.
D) Elindeki gül çok güzel kokuyordu.

Sevgili öğrenciler, bu soruda bizden eş sesli (sesteş) bir kelimenin kullanıldığı cümleyi bulmamız isteniyor. Öncelikle eş sesli kelimenin ne olduğunu hatırlayalım:

• Eş Sesli (Sesteş) Kelime Nedir?

  Yazılışları ve okunuşları aynı olan, ancak anlamları birbirinden tamamen farklı olan kelimelere eş sesli (sesteş) kelimeler denir. Bu kelimelerin anlamları arasında hiçbir ilişki yoktur.

Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:

• A) Kırda güzel çiçekler var.

  Bu cümlede geçen "kırda" kelimesi, "kır" (açık arazi, köy yeri) anlamında kullanılmıştır. "Kır" kelimesinin aynı zamanda "kırmak" (bir şeyi parçalamak) fiili ve "kır" (beyazla karışık gri renk) gibi farklı anlamları da vardır. Dolayısıyla, "kır" kelimesi eş sesli bir kelimedir.

• B) Kalemimi masaya koydum.

  Bu cümlede "kalem" kelimesi "yazı yazma aracı" anlamında kullanılmıştır. "Kalem" kelimesinin "tür, çeşit" gibi farklı anlamları olsa da, bunlar genellikle aynı kelimenin farklı kullanımları (çok anlamlılık) olarak değerlendirilir, eş seslilik olarak değil. Bu nedenle bu cümlede eş sesli bir kelime kullanılmamıştır.

• C) Bu yaz tatilinde denize gideceğiz.

  Bu cümlede geçen "yaz" kelimesi "yılın sıcak mevsimi" anlamına gelir. Aynı zamanda "yazmak" (kalemle kağıda geçirmek, not almak) fiili de vardır. "Yaz" (mevsim) ve "yazmak" (fiil) kelimelerinin yazılışları ve okunuşları aynı olmasına rağmen anlamları tamamen farklıdır. Bu, eş sesli kelimeye çok güzel bir örnektir.

• D) Elindeki gül çok güzel kokuyordu.

  Bu cümlede geçen "gül" kelimesi "bir çiçek türü" anlamında kullanılmıştır. Aynı zamanda "gülmek" (sevinç veya neşe belirtisi olarak ses çıkarmak) fiili de vardır. "Gül" (çiçek) ve "gülmek" (fiil) kelimelerinin yazılışları ve okunuşları aynı olmasına rağmen anlamları tamamen farklıdır. Dolayısıyla, "gül" kelimesi de eş sesli bir kelimedir.

A, C ve D seçeneklerinde eş sesli kelimeler (kır, yaz, gül) bulunmaktadır. Ancak bu tür sorularda genellikle en belirgin ve yaygın olarak bilinen eş sesli kelime çiftleri aranır. "Yaz" kelimesi (mevsim ve yazmak fiili), eş sesli kelimelere verilen en klasik ve net örneklerden biridir.

Cevap C seçeneğidir.