Bu soruda, verilen sözcüklerden hangisinin hem yapım eki hem de çekim eki aldığını bulmamız isteniyor. Öncelikle bu eklerin ne anlama geldiğini hatırlayalım:
- Yapım Ekleri: Eklendiği sözcüğün anlamını veya türünü değiştiren eklerdir. Yeni bir sözcük türetirler. (Örnek: göz + -lük = gözlük)
- Çekim Ekleri: Eklendiği sözcüğün anlamını veya türünü değiştirmeyen, sadece cümle içindeki görevini, diğer sözcüklerle ilişkisini belirten eklerdir. (Örnek: ev + -ler = evler)
Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) evlerde
- Sözcüğün kökü: ev (isim)
- -ler eki: Çoğul ekidir. Sözcüğün anlamını değiştirmez, sadece sayısını belirtir. Bu bir çekim ekidir.
- -de eki: Bulunma hali ekidir. Sözcüğün anlamını değiştirmez, sadece nerede olduğunu belirtir. Bu da bir çekim ekidir.
- Bu sözcükte sadece çekim ekleri bulunmaktadır.
- B) kitaplık
- Sözcüğün kökü: kitap (isim)
- -lık eki: "Kitap koymaya yarayan yer" anlamında yeni bir sözcük türetmiştir. Sözcüğün anlamını değiştirmiştir. Bu bir yapım ekidir.
- Bu sözcükte sadece yapım eki bulunmaktadır.
- C) öğrencilik
- Sözcüğün kökü: öğren- (fiil)
- -ci eki: "Öğrenen kişi" anlamında yeni bir isim türetmiştir (öğrenmek fiilinden öğrenci ismini yapmıştır). Bu bir yapım ekidir.
- -lik eki: "Öğrenci olma durumu" anlamında yeni bir isim türetmiştir (öğrenci isminden öğrencilik ismini yapmıştır). Bu da bir yapım ekidir.
- Bu sözcükte sadece yapım ekleri bulunmaktadır.
- D) yazıcıdan
- Sözcüğün kökü: yaz- (fiil)
- -ıcı eki: "Yazan kişi veya araç" anlamında yeni bir isim türetmiştir (yazmak fiilinden yazıcı ismini yapmıştır). Bu bir yapım ekidir.
- -dan eki: Ayrılma hali ekidir. Sözcüğün anlamını değiştirmez, sadece nereden ayrıldığını belirtir. Bu bir çekim ekidir.
- Bu sözcükte hem yapım eki (-ıcı) hem de çekim eki (-dan) bulunmaktadır.
Yukarıdaki incelemeler sonucunda, "yazıcıdan" sözcüğünün hem yapım eki (-ıcı) hem de çekim eki (-dan) aldığı açıkça görülmektedir.
Cevap D seçeneğidir.
