📝 Sevgili öğrenciler, bu ders notu "Sayı Sıfatları" konusunu ve bu sıfatların dört temel türü olan asıl, sıra, üleştirme ve kesir sayı sıfatlarını kolayca anlamanız için hazırlandı. Testteki soruları doğru yanıtlamak için bu bilgileri iyi öğrenmelisin!
Sayı sıfatları, varlıkların sayısını, sırasını, miktarını veya oranını belirten kelimelerdir. Her zaman bir isimden önce gelir ve o ismi nitelerler.
💡 İpucu: Sayı sıfatları tek başına kullanıldığında sıfat olmaktan çıkar ve isimleşir. Örneğin, "Üç öğrenci geldi." cümlesinde "üç" sıfattır. Ama "Üç geldi." dersek "üç" isim olur.
Varlıkların tam ve kesin sayısını bildiren sıfatlardır. İsme "kaç?" sorusu sorularak bulunur.
Beş elma aldık. (Kaç elma? Beş elma)
Yirmi kişi toplantıya katıldı. (Kaç kişi? Yirmi kişi)
Bir yıl sonra mezun olacağım. (Kaç yıl? Bir yıl)
⚠️ Dikkat: "Bir" kelimesi bazen "herhangi bir" anlamında kullanılırsa sayı sıfatı değil, belgisiz sıfat olur. Örneğin, "Bana bir kalem ver." (Herhangi bir kalem) cümlesindeki "bir" belgisiz sıfattır. Ama "Sepette bir elma kaldı." (Sayısı bir olan elma) cümlesindeki "bir" asıl sayı sıfatıdır.
Varlıkların bir sıralamadaki yerini, sırasını bildiren sıfatlardır. İsme "kaçıncı?" sorusu sorularak bulunur.
Yarışmada birinci oldum. (Kaçıncı oldun? Birinci)
Üçüncü katta oturuyorlar. (Kaçıncı kat? Üçüncü)
Sınavda onuncu soruyu çözemedim. (Kaçıncı soru? Onuncu)
💡 İpucu: Sayı ünsüzle bitiyorsa "-inci" eklenir (altıncı), ünlüyle bitiyorsa "-nci" eklenir (ikinci).
Varlıkların eşit bir şekilde paylaştırıldığını veya dağıtıldığını belirten sıfatlardır. İsme "kaçar?" sorusu sorularak bulunur.
Çocuklara ikişer elma verdik. (Kaçar elma? İkişer)
Sınavda beşer soru çözdük. (Kaçar soru? Beşer)
Her öğrenciye üçer kitap düştü. (Kaçar kitap? Üçer)
⚠️ Dikkat: Üleştirme sayı sıfatları rakamla yazılmaz, mutlaka yazıyla yazılmalıdır. "3'er" veya "5'er" gibi kullanımlar yanlıştır. Doğrusu "üçer", "beşer" şeklindedir.
Varlıkların bütünün bir parçasını veya oranını bildiren sıfatlardır. İsme "kaçta kaç?" sorusu sorularak bulunur.
Yarım ekmek aldım. (Kaçta kaç ekmek? Yarım)
Pastanın çeyrek dilimini yedim. (Kaçta kaç dilimi? Çeyrek)
Mirasın onda bir hissesi ona kaldı. (Kaçta kaç hisse? Onda bir)
Sınıftaki öğrencilerin yarısı geziye katıldı. (Kaçta kaçı? Yarısı)
💡 İpucu: Kesir sayı sıfatları bazen bir isim tamlaması şeklinde de karşımıza çıkabilir (örneğin "yüzde elli başarı").