Merhaba sevgili öğrenciler!
Bu soruyu çözmek için, Islahat Fermanı'nın ilan edildiği dönemin (1856) Osmanlı Devleti'nin genel siyasi ve diplomatik durumunu iyi anlamamız gerekiyor. Adım adım ilerleyelim:
- Islahat Fermanı'nın Tarihi ve Amacı: Islahat Fermanı, 1856 yılında ilan edilmiştir. Bu fermanın temel amacı, Osmanlı Devleti'ndeki Müslüman ve gayrimüslim tebaanın eşitliğini sağlamak, azınlık haklarını genişletmek ve devleti modernleştirmekti. Ancak bu fermanın ilanında dış baskıların da büyük rolü olmuştur.
- Kırım Savaşı'nın Etkisi: Islahat Fermanı'nın ilanından hemen önce, 1853-1856 yılları arasında Kırım Savaşı yaşanmıştır. Bu savaşta Osmanlı Devleti, Rusya'ya karşı İngiltere (Büyük Britanya), Fransa ve Piyemonte (Sardinya Krallığı) ile ittifak kurmuştur. Savaşın sonunda imzalanan Paris Barış Antlaşması (1856) ile Kırım Savaşı sona ermiştir.
- Dış Devletlerin Rolü: Kırım Savaşı'nda Osmanlı Devleti'nin müttefiki olan İngiltere ve Fransa, savaş sonrası dönemde Osmanlı iç işlerine müdahale etme ve reformları teşvik etme konusunda önemli bir etkiye sahipti. Özellikle Rusya'nın Osmanlı topraklarındaki Ortodoks Hristiyanları koruma bahanesiyle müdahalesini engellemek isteyen bu iki devlet, Osmanlı Devleti'nden azınlık haklarını güvence altına alacak reformlar yapmasını talep etmiştir. Islahat Fermanı'nın maddeleri, Paris Barış Antlaşması'na da dahil edilerek uluslararası bir güvence altına alınmıştır. Bu durum, İngiltere ve Fransa'nın fermanın ilanındaki doğrudan ve güçlü etkisini açıkça göstermektedir.
- Diğer Seçeneklerin Değerlendirilmesi:
- B) Almanya ve İtalya: Bu dönemde Almanya ve İtalya henüz siyasi birliklerini tamamlamamış devletlerdi ve Osmanlı dış politikasında İngiltere ve Fransa kadar belirleyici bir rolleri yoktu.
- C) Rusya ve Avusturya: Rusya, Kırım Savaşı'nda Osmanlı'nın düşmanıydı ve reformların ilanında olumlu bir etki yerine, reformlar Rusya'nın müdahale bahanesini ortadan kaldırmak amacıyla yapılıyordu. Avusturya ise bu dönemde daha çok kendi iç sorunlarıyla ve Balkanlardaki dengelerle ilgileniyordu, İngiltere ve Fransa kadar doğrudan bir etkisi yoktu.
- D) İspanya ve Portekiz: Bu devletlerin 19. yüzyıl ortalarında Osmanlı dış politikasında kayda değer bir etkisi bulunmamaktaydı.
Bu bilgiler ışığında, Islahat Fermanı'nın ilan edildiği dönemde Osmanlı Devleti'nin dış politikasında en etkili olan devletler, Kırım Savaşı'ndaki müttefikleri olan Fransa ve İngiltere'dir.
Cevap A seçeneğidir.
