Bir öğrenci laboratuvarında, yeşil floresan protein (GFP) genini içeren bir plazmid bakterilere transforme ediliyor. İşlem sonunda besiyerinde hem floresan hem de floresan olmayan koloniler gözlemleniyor.
Bu durumun en olası açıklaması aşağıdakilerden hangisidir?
A) Tüm bakteriler rekombinant DNA'yı almıştır
B) Sadece bazı bakteriler plazmidi almıştır
C) GFP geni mutasyona uğramıştır
D) Besiyeri uygun değildir
Merhaba sevgili öğrenciler,
Bu soruyu adım adım inceleyerek doğru cevaba ulaşalım. Konumuz, genetik mühendisliğinde sıkça kullanılan bir teknik olan bakteri transformasyonu ve bu işlem sonucunda ortaya çıkan gözlemlerin yorumlanmasıdır.
- Soru Durumu: Yeşil floresan protein (GFP) genini içeren bir plazmid bakterilere transforme ediliyor. Yani, bakterilere dışarıdan bir DNA (plazmid) aktarılmaya çalışılıyor.
- Gözlem: İşlem sonunda besiyerinde hem floresan (ışık saçan) hem de floresan olmayan (ışık saçmayan) koloniler gözlemleniyor.
- Hedef: Bu durumun en olası açıklamasını bulmak.
Şimdi seçenekleri tek tek değerlendirelim:
- A) Tüm bakteriler rekombinant DNA'yı almıştır: Eğer tüm bakteriler plazmidi almış olsaydı ve GFP geni düzgün çalışsaydı, o zaman tüm kolonilerin floresan olması gerekirdi. Ancak gözlemde floresan olmayan koloniler de var. Bu yüzden A seçeneği doğru olamaz.
- B) Sadece bazı bakteriler plazmidi almıştır: Bakteri transformasyonu, genellikle %100 verimle gerçekleşen bir işlem değildir. Yani, bakterilerin sadece bir kısmı plazmidi başarıyla hücre içine alır.
- Plazmidi alan bakteriler (transforme olanlar), GFP genini taşıdıkları için floresan protein üretir ve floresan koloniler oluşturur.
- Plazmidi almayan bakteriler (transforme olmayanlar) ise GFP genine sahip olmadıkları için floresan protein üretemez ve floresan olmayan koloniler oluşturur.
Bu durum, gözlemimizle (hem floresan hem de floresan olmayan kolonilerin varlığı) mükemmel bir şekilde örtüşmektedir. Bu, transformasyon deneylerinde beklenen ve en yaygın sonuçtur.
- C) GFP geni mutasyona uğramıştır: Mutasyonlar her zaman olasıdır, ancak bir transformasyon deneyinde hem floresan hem de floresan olmayan kolonilerin gözlenmesinin birincil ve en olası nedeni, genin mutasyona uğraması değildir. Eğer mutasyon olsaydı, ya hiç floresan koloni olmazdı ya da floresan kolonilerde parlaklık farkları olabilirdi. Ancak floresan olmayan kolonilerin büyük bir kısmının nedeni genellikle plazmidin alınmamasıdır.
- D) Besiyeri uygun değildir: Eğer besiyeri uygun olmasaydı, bakteriler ya hiç büyümezdi ya da çok zayıf büyürdü. Ayrıca, GFP üretimi için gerekli koşullar sağlanmazdı. Ancak burada hem floresan hem de floresan olmayan kolonilerin büyüdüğünü görüyoruz, bu da besiyerinin genel olarak uygun olduğunu gösterir. Besiyerinin uygun olmaması, bu spesifik gözlemi (iki farklı tip koloni) açıklamaz.
Sonuç olarak, transformasyon işleminin doğası gereği, bakterilerin sadece bir kısmı plazmidi başarıyla alır. Bu da hem plazmidi alıp floresan olan kolonilerin hem de plazmidi alamayıp floresan olmayan kolonilerin oluşmasına neden olur.
Cevap B seçeneğidir.
