Merhaba sevgili öğrenciler!
Bu dizelerdeki edebi sanatı bulmak için öncelikle dizeleri dikkatlice okuyalım ve anlamını kavramaya çalışalım, ardından seçenekleri değerlendirelim.
- Dizelerin Anlamı:
- "Şu dağların yükseğinde bir garip turna öter": Dağların tepesinde yalnız bir turna kuşunun öttüğü belirtiliyor. Bu, doğal bir olaydır.
- "Turnanın sesi değil, bu canıma yeter": Şair, turnanın sesinin kendisini etkilediğini, ancak bunun sadece bir kuş sesi olmadığını, adeta ruhuna dokunan, iç dünyasına hitap eden bir etki yarattığını ifade ediyor. Yani, sesin kendisinden öte, bu sesin ruhta uyandırdığı derin anlam ve yeterlilik vurgulanıyor.
- Edebi Sanat Seçeneklerinin Açıklaması:
- A) Tecahül-i arif: Bilinen bir şeyi bilmezlikten gelme sanatıdır. Şair, aslında bildiği bir şeyi soru sorar gibi veya şaşırmış gibi ifade eder. Örneğin: "Şakaklarıma kar mı yağdı ne var?" (Şair, saçlarının ağardığını bilir ama bilmezden gelir.)
- B) Hüsn-i talil: Bir olayın gerçek nedenini bir kenara bırakıp, onu daha güzel, daha etkileyici veya şairane bir nedene bağlama sanatıdır. Doğal bir olaya veya duruma, hayal gücüyle farklı bir sebep uydurulur. Örneğin: "Senin için karlar erir, çiçekler açar." (Karların erimesi ve çiçeklerin açması baharın gelmesiyle ilgili doğal bir durumdur, ancak şair bunu sevdiğine bağlar.)
- C) Tenasüp: Anlamca birbiriyle ilgili kelimelerin bir arada kullanılması sanatıdır. Örneğin: "Ok, yay, kılıç, kalkan" gibi.
- D) Tezat: Anlamca birbirine karşıt kavramların veya kelimelerin bir arada kullanılması sanatıdır. Örneğin: "Ağlarım gülerken."
- Dizelerdeki Edebi Sanatın Tespiti:
- Dizelerde turnanın ötmesi doğal bir olaydır. Bu sesin şair üzerinde bir etkisi vardır.
- Şair, bu etkinin sadece bir "turna sesi" olmaktan öte, "canına yettiğini", yani ruhuna derinlemesine dokunduğunu ve onu tatmin ettiğini belirtiyor.
- Burada, turna sesinin doğal etkisinin (duyulması ve belki hüzün vermesi) yerine, bu sesin şairin ruhuna hitap etmesi gibi daha güzel ve kişisel bir neden öne sürülüyor. Şair, sesin kendisinden ziyade, o sesin kendi iç dünyasındaki yansımasını ve ruhuna olan etkisini vurgulayarak, doğal bir olaya (turna sesi) şairane bir sebep (canına yetmesi) bağlıyor. Bu durum, Hüsn-i talil sanatının tipik bir örneğidir.
Cevap B seçeneğidir.
