5. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde "ki" bağlacı değil, ilgi zamiri kullanılmıştır?
A) Öyle yorgunum ki ayakta duramıyorum.
B) Senin kalemin kırmızı, benimki mavi.
C) O kadar güzel ki anlatamam.
D) Biliyorum ki sen bu işi başaracaksın.
Merhaba sevgili öğrenciler! "ki" bağlacı ve ilgi zamiri olan "ki" arasındaki farkı anlamakta zorlandığınızı biliyorum. Ama merak etmeyin, bu soruyu birlikte adım adım çözerek bu konuyu kafamızda netleştireceğiz. Hazırsanız başlayalım!
Öncelikle "ki"nin iki farklı türü olduğunu hatırlayalım:
- Bağlaç olan "ki": Cümleleri birbirine bağlar. Genellikle ayrı yazılır ve cümleden çıkarıldığında anlam bozulmaz veya hafifçe değişir.
- İlgi zamiri olan "ki": Bir ismin yerini tutar. "-imki", "-seninki" gibi şekillerde kullanılabilir ve her zaman bitişik yazılır.
Şimdi de şıkları tek tek inceleyelim:
- A) Öyle yorgunum ki ayakta duramıyorum. Bu cümlede "ki" iki cümleyi birbirine bağlıyor. "Öyle yorgunum ayakta duramıyorum" şeklinde de kullanılabilir. Anlam çok fazla değişmediği için burada "ki" bağlaçtır.
- B) Senin kalemin kırmızı, benimki mavi. İşte aradığımız cevap bu! Burada "benimki" ifadesi "benim kalemim"in yerini tutuyor. Yani bir ismin yerini tuttuğu için bu bir ilgi zamiridir ve bitişik yazılmıştır.
- C) O kadar güzel ki anlatamam. Bu seçenekte de "ki" iki cümleyi bağlıyor. "O kadar güzel anlatamam" dediğimizde anlam bozulmuyor. Dolayısıyla bu bir bağlaçtır.
- D) Biliyorum ki sen bu işi başaracaksın. Burada da "ki" iki cümleyi birbirine bağlıyor. "Biliyorum sen bu işi başaracaksın" şeklinde de kullanabiliriz. Bu da "ki"nin bağlaç olduğunu gösterir.
Gördüğünüz gibi, "ki"nin görevini anlamak için cümleden çıkarıp anlamın değişip değişmediğine veya bir ismin yerini tutup tutmadığına bakmak yeterli. Unutmayın, pratik yaptıkça bu konuda daha da ustalaşacaksınız!
Cevap B seçeneğidir.
