1. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde iyelik eki kullanılmamıştır?
A) Kalemim evde kalmış.
B) Bu kitap çok güzel.
C) Onun fikrini beğendim.
D) Arabamız yolda bozuldu.
Bu soruda, cümlelerdeki iyelik eklerini tespit etmemiz gerekiyor. İyelik ekleri (sahiplik ekleri), bir varlığın kime veya neye ait olduğunu bildiren eklerdir. Genellikle "kimin?" veya "neyin?" sorularına cevap verirler ve ismin kime ait olduğunu belirtirler.
Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) Kalemim evde kalmış. Burada "kalemim" kelimesine dikkat edelim. "Benim kalemim" anlamındadır. "-im" eki, kalemin bana ait olduğunu gösteren 1. tekil şahıs iyelik ekidir. Bu cümlede iyelik eki kullanılmıştır.
- B) Bu kitap çok güzel. Bu cümlede herhangi bir kelimede sahiplik bildiren bir ek bulunmamaktadır. "Kitap" kelimesi yalın haldedir ve kime ait olduğunu gösteren bir ek almamıştır. "Güzel" kelimesi ise bir sıfattır. Bu cümlede iyelik eki kullanılmamıştır.
- C) Onun fikrini beğendim. "Fikrini" kelimesine bakalım. "Onun fikri" anlamındadır. "Fikr-i" kısmındaki "-i" eki, fikrin ona ait olduğunu gösteren 3. tekil şahıs iyelik ekidir. (Buradaki "n" sesi kaynaştırma harfidir.) Bu cümlede iyelik eki kullanılmıştır.
- D) Arabamız yolda bozuldu. "Arabamız" kelimesinde "bizim arabamız" anlamı vardır. "-ımız" eki, arabanın bize ait olduğunu gösteren 1. çoğul şahıs iyelik ekidir. Bu cümlede iyelik eki kullanılmıştır.
Yukarıdaki incelemeler sonucunda, iyelik eki kullanılmayan cümlenin B seçeneği olduğu açıkça görülmektedir.
Cevap B seçeneğidir.
