8. "Annem yemekleri, babam tatlıları getirdi." cümlesindeki iyelik ekleri için hangisi söylenebilir?
A) İkisi de 1. tekil kişiye aittir
B) İkisi de 3. tekil kişiye aittir
C) İkisi de farklı kişilere aittir
D) İyelik eki kullanılmamıştır
Merhaba sevgili öğrenciler!
Bu soruda, bir cümlede geçen iyelik eklerini (aitlik eklerini) doğru bir şekilde tespit etmemiz ve hangi kişiye ait olduklarını belirlememiz isteniyor. İyelik ekleri, bir varlığın veya kavramın kime veya neye ait olduğunu gösteren eklerdir.
- Öncelikle cümlemizi inceleyelim: "Annem yemekleri, babam tatlıları getirdi."
- Cümledeki kelimeleri tek tek ele alarak iyelik eki taşıyıp taşımadıklarını kontrol edelim:
- Annem: "Anne" kelimesine "-m" eki gelmiştir. Bu ek, "benim annem" anlamını verir. Dolayısıyla "-m" eki, 1. tekil kişi iyelik ekidir.
- yemekleri: "Yemekler" (çoğul) kelimesine "-i" eki gelmiştir. Bu ek, "onun yemekleri" veya "onların yemekleri" anlamını verebilir. Seçeneklerde "3. tekil kişi" geçtiği için, bu eki "onun yemekleri" şeklinde, yani 3. tekil kişi iyelik eki olarak değerlendiririz. Bu tür durumlarda, "-i/-ı" ekinin hem iyelik eki hem de belirtme hâl eki (nesne eki) olabileceği unutulmamalıdır. Ancak soru iyelik eklerini sorduğu için, bu ekin iyelik işlevine odaklanmalıyız.
- babam: "Baba" kelimesine "-m" eki gelmiştir. Bu ek, "benim babam" anlamını verir. Dolayısıyla "-m" eki, 1. tekil kişi iyelik ekidir.
- tatlıları: "Tatlılar" (çoğul) kelimesine "-ı" eki gelmiştir. Tıpkı "yemekleri" kelimesinde olduğu gibi, bu ek de "onun tatlıları" veya "onların tatlıları" anlamını verebilir. Seçeneklerde "3. tekil kişi" geçtiği için, bu eki "onun tatlıları" şeklinde, yani 3. tekil kişi iyelik eki olarak değerlendiririz.
- Şimdi seçeneklere bakalım:
- A) İkisi de 1. tekil kişiye aittir: "Annem" ve "babam" kelimelerindeki iyelik ekleri 1. tekil kişiye aittir. Ancak soru genellikle cümlenin genelindeki iyelik eklerini veya belirgin olanları sorar. Eğer "Annem" ve "babam" kastedilseydi bu doğru olurdu.
- B) İkisi de 3. tekil kişiye aittir: "yemekleri" kelimesindeki "-i" eki ve "tatlıları" kelimesindeki "-ı" eki, 3. tekil kişi iyelik ekleridir (onun yemekleri, onun tatlıları). Soru bu iki kelimedeki iyelik eklerini kastetmektedir.
- C) İkisi de farklı kişilere aittir: Bu ifade, yukarıdaki analizimize göre doğru değildir.
- D) İyelik eki kullanılmamıştır: Bu ifade kesinlikle yanlıştır, cümlede iyelik ekleri bulunmaktadır.
- Soru, "Annem" ve "babam" kelimelerindeki 1. tekil kişi iyelik eklerini değil, "yemekleri" ve "tatlıları" kelimelerindeki iyelik eklerini hedef almaktadır. Bu kelimelerdeki "-i" ve "-ı" ekleri, 3. tekil kişi iyelik ekleridir.
Bu nedenle, doğru seçenek B'dir.
Cevap B seçeneğidir.
