Merhaba sevgili öğrenciler!
Dilimizdeki kelimeler farklı yollarla oluşur. Bazen yeni bir kelime oluşturmak için var olan kelimeleri bir araya getiririz. İşte "bilgisayar" kelimesi de tam olarak böyle oluşmuş bir kelimedir. Şimdi bu oluşum sürecini adım adım inceleyelim:
- Soruya Bakış: "Bilgisayar" kelimesinin "bilgi" ve "sayar" kelimelerinin birleşmesiyle oluştuğu belirtiliyor. Bize bu tür kelime oluşumuna ne ad verildiği soruluyor.
- Kelimeyi İnceleyelim: "Bilgi" kelimesi, bir şeyi öğrenme, anlama veya tecrübe etme sonucunda edinilen verilerdir. "Sayar" kelimesi ise "saymak" fiilinden türemiş, sayma işlemi yapan veya sayan anlamındadır. Bu iki kelime bir araya gelerek, bilgiyi işleyen, sayan, hesaplayan bir makineyi ifade eden "bilgisayar" kelimesini oluşturmuştur.
- Seçenekleri Değerlendirelim:
- A) Türeme: Türeme, bir kelime köküne veya gövdesine yapım eki getirilerek yeni bir kelime oluşturma yöntemidir. Örneğin, "göz" kelimesine "-lük" eki getirilerek "gözlük" kelimesinin oluşması bir türeme örneğidir. "Bilgisayar" kelimesi iki ayrı kelimenin birleşmesiyle oluştuğu için türeme değildir.
- B) Birleşme: Birleşme (veya Bileşik Kelime Oluşturma), iki veya daha fazla kelimenin bir araya gelerek yeni bir anlam taşıyan tek bir kelime oluşturmasıdır. "Bilgi" ve "sayar" kelimelerinin bir araya gelerek "bilgisayar" kelimesini oluşturması tam da bu tanıma uymaktadır. Diğer örnekler: "gecekondu", "açıkgöz", "denizaltı".
- C) Kaynaşma: Kaynaşma, genellikle ses olayları veya bazı kelimelerin zamanla ses değişimine uğrayarak yeni bir biçim alması durumunda kullanılır. Kelime oluşum türü olarak "birleşme"den farklıdır. Örneğin, "ne asıl" kelimesinin "nasıl" haline gelmesi bir ses kaynaşmasıdır. "Bilgisayar" kelimesinde böyle bir durum söz konusu değildir.
- D) Yansıma: Yansıma kelimeler, doğadaki seslerin taklit edilmesiyle oluşan kelimelerdir. Örneğin, "hav hav", "miyav", "gıcırtı", "şırıltı" gibi kelimeler yansıma kelimelerdir. "Bilgisayar" kelimesinin ses taklidiyle bir ilgisi yoktur.
- Sonuç: "Bilgi" ve "sayar" kelimelerinin bir araya gelerek "bilgisayar" kelimesini oluşturması, iki kelimenin birleşerek yeni bir anlam kazanması durumudur. Bu tür kelime oluşumuna birleşme adı verilir.
Cevap B seçeneğidir.
