7. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde virgül, eş görevli sözcükleri ayırmak için kullanılmıştır?
A) Oya, dışarı çıktı.
B) Koşarak, geliyordu.
C) Pencereyi, kapattı.
D) Kitap, defter, kalem aldı.
Sevgili öğrenciler, bu soruda virgülün farklı kullanım alanlarından birini, yani eş görevli sözcükleri ayırma işlevini bulmamız isteniyor. Öncelikle "eş görevli sözcükler" ne demek, onu hatırlayalım:
- Eş görevli sözcükler, bir cümlede aynı dil bilgisel görevi üstlenen (örneğin hepsi özne, hepsi nesne, hepsi sıfat veya hepsi zarf olan) ve art arda sıralanan sözcük veya sözcük gruplarıdır. Virgül, bu tür sözcükleri birbirinden ayırmak için kullanılır. Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) Oya, dışarı çıktı.
- Bu cümlede "Oya" öznedir. Virgül, özneyi yüklemden (dışarı çıktı) ayırmak için kullanılmıştır. Özellikle uzun öznelerden sonra veya anlam karışıklığını önlemek için bu tür kullanımlar görülebilir. Burada eş görevli sözcükler sıralanmamıştır.
- B) Koşarak, geliyordu.
- "Koşarak" sözcüğü bir zarf-fiildir ve "geliyordu" fiilini durum yönünden tamamlamaktadır. Virgül, cümle içinde zarf-fiil grubunu ayırmak için kullanılmıştır. Burada da eş görevli sözcüklerin sıralanması durumu söz konusu değildir.
- C) Pencereyi, kapattı.
- Bu cümlede "Pencereyi" sözcüğü belirtili nesnedir. Türkçede genellikle nesne ile yüklem arasına virgül konulmaz. Bu kullanım ya vurgu amaçlıdır ya da dil bilgisel olarak hatalıdır. Eş görevli sözcükleri ayırma işleviyle bir ilgisi yoktur.
- D) Kitap, defter, kalem aldı.
- Bu cümlede "Kitap", "defter" ve "kalem" sözcüklerinin hepsi "aldı" fiilinin nesnesidir (Ne aldı? Kitap, defter, kalem). Yani bu üç sözcük de cümlede aynı görevi (nesne görevini) üstlenmiştir ve art arda sıralanmıştır. Virgül, bu eş görevli sözcükleri birbirinden ayırmak için kullanılmıştır. Bu durum, soruda istenen kullanıma tam olarak uymaktadır.
Bu açıklamalar ışığında, virgülün eş görevli sözcükleri ayırmak için kullanıldığı cümle D seçeneğidir.
Cevap D seçeneğidir.
