Mantık önermenin değili 9. sınıf Test 1

Soru 08 / 10

Bir hava durumu spikeri şu tahmini yapmıştır:
p: "Yarın hava güneşli olacak ve sıcaklık 25°C'nin üzerinde olacak."
Bu tahminin gerçekleşmemesi (yani p önermesinin değili) aşağıdaki durumlardan hangisini ifade eder?

A) Yarın hava güneşli olmayacak ve sıcaklık 25°C'nin altında olacak.
B) Yarın hava güneşli olmayacak veya sıcaklık 25°C'nin altında veya eşit olacak.
C) Yarın hava güneşli olacak veya sıcaklık 25°C'nin altında veya eşit olacak.
D) Yarın hava güneşli olmayacak veya sıcaklık 25°C'nin üzerinde olacak.

Merhaba sevgili öğrenciler!

Bu soruda, verilen bir önermenin (ifadenin) olumsuzunu (değilini) bulmamız isteniyor. Mantıkta bu tür soruları çözerken adım adım ilerlemek ve De Morgan Kuralları'nı doğru uygulamak çok önemlidir. Haydi birlikte bu soruyu çözelim!

  • 1. Adım: Verilen Önermeyi Anlamak ve Sembollerle İfade Etmek

    Hava durumu spikerinin tahmini olan $p$ önermesi şudur:

    p: "Yarın hava güneşli olacak ve sıcaklık $25^\circ C$'nin üzerinde olacak."

    Bu önermeyi daha küçük, basit önermelere ayıralım:

    • $q$: "Yarın hava güneşli olacak."
    • $r$: "Sıcaklık $25^\circ C$'nin üzerinde olacak."

    Bu durumda, $p$ önermesi mantıksal olarak $q \land r$ şeklinde ifade edilebilir. Buradaki "$\land$" sembolü "ve" bağlacını temsil eder.

  • 2. Adım: Önermenin Değilini (Olumsuzunu) Bulmak

    Bizden istenen, $p$ önermesinin gerçekleşmemesi durumudur, yani $p$'nin değili ($\neg p$ veya $p'$). Bu durumda, $\neg (q \land r)$ ifadesini bulmamız gerekiyor.

  • 3. Adım: De Morgan Kuralları'nı Uygulamak

    Mantıkta çok önemli bir kural olan De Morgan Kuralları bize şunu söyler:

    Bir "ve" bağlacıyla bağlanmış iki önermenin değilini alırken, her bir önermenin ayrı ayrı değilini alırız ve "ve" bağlacını "veya" bağlacına dönüştürürüz.

    Yani, $\neg (q \land r) \equiv \neg q \lor \neg r$.

    Buradaki "$\lor$" sembolü "veya" bağlacını temsil eder.

  • 4. Adım: Basit Önermelerin Değillerini Bulmak

    Şimdi $q$ ve $r$ önermelerinin değillerini bulalım:

    • $\neg q$: "$q$'nun değili" demektir. $q$: "Yarın hava güneşli olacak" ise, $\neg q$: "Yarın hava güneşli olmayacak."
    • $\neg r$: "$r$'nin değili" demektir. $r$: "Sıcaklık $25^\circ C$'nin üzerinde olacak" ise, $\neg r$: "Sıcaklık $25^\circ C$'nin üzerinde olmayacak."
  • 5. Adım: $\neg r$ İfadesini Daha Açık Hale Getirmek

    "Sıcaklık $25^\circ C$'nin üzerinde olmayacak" ifadesi ne anlama gelir? Bu, sıcaklığın $25^\circ C$'den daha büyük olmaması demektir. Yani sıcaklık ya $25^\circ C$'den küçük olacak ya da $25^\circ C$'ye eşit olacak.

    Dolayısıyla, $\neg r$: "Sıcaklık $25^\circ C$'nin altında veya eşit olacak."

  • 6. Adım: Tüm Değilleri Birleştirmek

    Şimdi $\neg q$ ve $\neg r$ ifadelerini "veya" bağlacı ile birleştirelim:

    $\neg p$: "Yarın hava güneşli olmayacak veya sıcaklık $25^\circ C$'nin altında veya eşit olacak."

  • 7. Adım: Seçeneklerle Karşılaştırmak

    Bulduğumuz bu ifadeyi seçeneklerle karşılaştıralım:

    • A) Yarın hava güneşli olmayacak ve sıcaklık $25^\circ C$'nin altında olacak. (Yanlış bağlaç "ve" ve "altında veya eşit" yerine sadece "altında" denmiş.)
    • B) Yarın hava güneşli olmayacak veya sıcaklık $25^\circ C$'nin altında veya eşit olacak. (Bu ifade, bizim bulduğumuz ifadeyle tamamen aynıdır.)
    • C) Yarın hava güneşli olacak veya sıcaklık $25^\circ C$'nin altında veya eşit olacak. (İlk kısım yanlış, "güneşli olmayacak" olmalıydı.)
    • D) Yarın hava güneşli olmayacak veya sıcaklık $25^\circ C$'nin üzerinde olacak. (İkinci kısım yanlış, "altında veya eşit" olmalıydı.)

Bu adımları takip ettiğimizde, doğru cevabın B seçeneği olduğunu açıkça görüyoruz.

Cevap B seçeneğidir.

↩️ Soruya Dön
✨ Konuları Gir, Yapay Zeka Saniyeler İçinde Sınavını Üretsin!
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10
Geri Dön